PENGAP GAWAI BATU
JAKO PENULIS
NYADI GAWAI Batu siti gawai besai ke dikemesai ka bansa Iban kena sida ngintu umai taun kenyau ari kelia nunda ajar Raja Simpulang Gana, Rangkang Kirai Raja Sua. Gawai Batu nya ukai dikereja Iban ninting taun, tang iya dikereja sida kurang lebih dalam antara enam tauka tujoh taun sakali leboh taun sida ke nyau lain asai alai ngidup ka diri.
Jalai lemambang mengap ka Gawai Batu sabaka enggau jalai sida mengap ka gawai umai. Nyadi enti rumah orang ke begawai nya bedau kala begawai, dia lemambang ke mengap dulu nyebut leka pengap kena ngiga tanah alai berumah. Tang enti rumah nya udah kala begawai, dia leka pengap sida belaboh munyi ke disebut aku ba pun leka pengap tu.
Aku meri besai terima kasih ngagai samoa lemambang ke udah enggau aku bejurai ka laka pengap tu, lebih agi baka Lemambang Mujah anak Usit ari Suri Lalang, Rimbas; Lemambang (Tememggong) Ngelambong anak Libu, Sakundong, Paku, Saribas; Lemambang Uju anak Blaki, Penom; Lemambang Bugak anak Duat, Matop, Paku, Saribas enggau Lemambang Saga anak Empuau, Samu, Paku, Saribas. Enti enda ari padah sida nya bup tu mar bendar deka dipenyadi lalu dichelak bakatu.
Late BENEDICT SANDIN
RURUN PENGAP
Genteran
Pun Pengap
Ngerintai Tuai
Ngambi Ngabang
Bunsu Ribut
Pusai
Nilik
Nutong
Nerupong
Nguang Tutong
Ngiga Pengaroh
Ini Andan
Pulai Ngiga Pengaroh
Wa
Nurun Ngabang
Datai Di Pendai
Ngalu Petara
Denjang
Paung Burong
Mulai Ka Samengat
PUN PENGAP
Junok-junok anak pelandok,
Ngerupai ka keri tebu tengang.
Nya baru anak uting
Bejalai kinding-kinding,
Ngerinding rambing tali dulang.
Lapa jungkar kitai salemai tu
Tak getar-getar?
Ni enda pia ga tepan
Sebebar manok menang.
Lapa perabong kitai lemai tu
Tak lepong-lepong?
Ditampong setunggol gantong,
Nampong ujong pematang pinang.
Perintik langit burik kitai lemai tu,
Baka tisik engkarong lalang.
Tak nyau biru-iru tisi langit radu,
Baka langgu ketunsong ngembang.
Tu baru kita nunda kereja
Apai Puntang Raga,
Kadua bali nama iya
Simpang Impang.
Tu baru nunda penti
Niang Begali menya,
Orang ke dulu diau ka bulan
Mali bekalih tumbang.
Ngading iyang lemambang.
Nyau baru taing-taing isau unding,
Ngerinding pating lamba tebalian ngerang.
Nyadoh kitai betuboh ngading lemambang.
Nya baru aku ngading iyang
Aku lemambang Nendak,
Ke baru datai ari pun kemantan burak,
Ke begusak balat begelumbang.
Nya baru aku ngading iyang
Aku lemambang Luong,
Ke baru datai ari bungkong
Tebelian ngandong,
Munyi ketebong ngena terantang.
Nyerayong pandong.
Taung-taung belumpong nibong,
Nyadoh ka tuboh nyerayong pandong.
Nya baru angkat
Indai Engkechong Burong Ruai,
Mantai ka punggang ampang belulai.
Kamari iya di-injau
Kumang seduai Jawai,
Kena nyerayong leka
Begumba balang begundai,
Tang ka lemai tu kena nyerayong
Semilu batu chanai,
Enggau pamping piring rendai,
Indah enda munyi api makai
Reban lama nyanggang.
Lemambang angkat bejalai.
Lalu bejalai anak bujang
Lemambang Tangga Lulai,
Mai baju panjai
Irit bejalai nipas lubang.
Nyau bejalai serikat
Anak bujang lemambang Ingkat,
Baka sarangkap tugal jarang.
Nya baru bejalai niti
Penyurai rumah panjang.
Lalu mansa lampu tungkun tumu
Bepagar luyang,
Mansa kelita tungkun dara
Ka dua berambau mansang.
Beranchau tikai.
Nya baru rengai-rengai jaloh nyerarai,
Nyadoh ka tuboh beranchau tikai.
Lalu kembai ka tikai peradani
Anyam Endu Dara Remi
Indu ke datai ari kaki riam nunggang.
Lalu Kembai ka tikai lingkok,
Anyam Endu Dara Lemok,
Indu orang di payok lulong bintang.
Nanggong baku.
Jepu-jepu apong tematu,
Nyadoh ka tuboh nanggong baku,
Baku ke begarugu sarang pinang.
Nya baru apit enggau pinang kunchit
Mansau burit lega langkang.
Nya baru tanggong kapu abu
Puput balu benong mansang.
Lalu diapit enggau sirih sidok,
Ke betumbok tujoh taking.
Berunsut ngena ubat enda layu.
Metat-metat daun emperingat
Lemambang ke nimang mai ubat.
Ubat enda busong laya
Udah dibai lemambang Burong Gaga.
Udah ditanchang ka ining ngadang
Disimbang labong surabaya.
Udah digenggam lemambang puan
Enggau tangan jari dua.
Dibai tembai iya bejalai
Niti penyurai rumah raya,
Takut ka tepansa ka moa mentua,
Ke benama berada rambang.
Ubat enda busong laya pambu
Udah dibai anak bujang
Lemambang empulu,
Udah ditanchang ka iya
Di punggang labong belachu.
Udah digenggam anak bujang
Lemambang Puan
Enggau pesingan tunjok indu.
Dibai anak bujang lemambang
Tangga Lulai bejalai
Niti penyurai rumah merundu.
Nyangka bisi tepansa ka orang,
Ke tau bejako nepang lemambang.
NGERINTAI TUAI.
Ngerintai Tuai Iban
Nya baru terai-terai betenchang ratai,
Nyadoh ka tuboh ngerintai tuai kitai.
Nya baru ngangkat ka sida
Ke lama udah tetumpat
Tinggang urat melapi nyentang.
Tu baru aku nyerungkai
Sida ke lama udah parai
Tinggang lantai kelalin jarang.
Tu aku nyebut tuai
Ke benama Sera Gindi,
Ke tau ngaga ai maioh bepampang.
Tu baru aku nyebut tuai
Ke benama Sera Gindee,
Ke tau ngaga hari antara petang.
Tu baru aku nyebut tuai
Ke benama Sera Gindam,
Ke tau ngaga malam ke kelam
Pagar bintang.
Tu baru aku nyebut tuai
Ke benama Sera Gindit,
Ke tau ngaga langit
Entilang remang.
Tu baru aku nyebut
Tuai ke benama Dami,
Ke datai ari titik batu api
Mau rerendang.
Tu baru nyebut tuai
Ke benama Langkup
Dudi jadi dulu satamang.
Tuai Batang Ai.
Ni nuan Ambau
Ke mungkal pengkalan Tabau,
Peling lanting Tawang
Menang bedagang?
Ni nuan Chaung ke bejulok
Didit tutong penguang?
Ni nuan Lanong bejulok
Terantang gendang ketebong,
Kena ngalu Aki Jugu Menaul Tuntong,
Datai ari kebong langit ngeruang.
Tuai Skrang.
Nya baru kitai nyapa Lau Moa
Mungkal Nanga Batang Skrang.
Nya baru nyebut tuai ke benama Manggi,
Datai ari Tisak nanak chelum gelemang.
Nya baru nyebut Mawar Tuai,
Pengerintai bala nyerang,
Mawar Biak pematak bala mansang.
Tuai Layar.
Tebang salumbar lumpak lejar
Nyadoh ka tuboh
Ngerintai Tuai Layar.
Nya baru nyebut tuai
Ke benama Entigar
Mungkal kapar reba nyegang.
Nya baru nyebut tuai
Ke benama Talap
Ke mungkal endap Pasa Pinang.
Tuai Paku.
Tebang bu-u menalu nusu,
Nyadoh ka tuboh
Ngerintai Tuai Paku.
Ni nuan Entigu,
Tuai ke dulu lesi Bebadi laya lalu,
Mungkal Ulu Paku Remawang.
Ni nuan Entingi,
Tuai ke dulu lesi Bebadi laya rimpi,
Mungkal Bukit Saban Tinggi,
Ke kadiri nadai nenjang.
Tuai Rimbas.
Tebang kempas ragai meringgas,
Nyadoh kitai betuboh
Ngerintai tuai Rimbas.
Ni tuai ke benama Jenua
Datai ari rantau Pusa
Munyi ke berimba maia nebang.
Ni nuan Padang Apai Duyah,
Ditaban ka dungan ikan tapah,
Bejanggut ka jadam mau gempanang.
Ni tuai ke benama Ningkan,
Mungkal Nanga Banan,
Seberai pengkalan Nanga Serabang.
Tuai Krian.
Geman-geman sengkawan ridan,
Nyadoh ka tuboh ngerintai tuai Krian.
Nya baru nyebut tuai ke benama Ilun,
Dulu nudok ka aum berumpang Babang.
Nya baru nyebut tuai ke benama Abas,
Dulu mungkal Wong Embuas
Ke deras numbok nerajang.
Ni tuai ke benama Tangai,
Mungkal tatai lenggang Tabujang?
Ni tuai ke benama Seguat
Mungkal Tengalat
Tepat ruap bunga pasang?
Tuai Rajang.
Nya baru nyebut tuai
Ke benama Sera Bungkok
Ketok tunjok penebok tiang tembang.
Entun ka Senaun tuai Rajang.
Nya baru nyebut tuai ke benama Belaka
Mungkal rampa Siong nunggang.
Nya baru nyebut tuai ke benama Gubar
Ke penyabar bubu batang.
Nya naka tuai Dayak
Ulih aku tesa bilang lemambang,
Nya naka tuai kitai
Aku rintai ambi ngabang.
Tuai Laut.
Nya baru giut-giut mambong di Laut,
Pangka ka umbak diguyang gumbang.
Nya baru kitai ngerintai
Tuai Laut bansa Abang.
Ni Patinggi Datu Julak
Ke sidi di jari tunjok anak,
Di-injau Bah Duli netak buah temedak
Munyi anak lantang ditimang.
Ni nuan Patinggi Datu Nuga
Ke mantap pala bena
Munyi pangka buong nebang.
Tuai orang Panggau Libau
Nya baru riu-riu mambong di batu,
Nyadoh ka tuboh ngerintai tuai antu.
Ni nuan Nading Panas Kuning
Baka perenching bunga besi.
Sepit Api ke bejari rangang-rangang,
Nya berada apai nuan Keling Aji
Ke berani tau serang.
Ni nuan Sempun Murun Api Neraka,
Rendang-rendang mandang
Ka batang sega segala?
Nya berada apai nuan Laja
Aka Dara Lantan Sakumbang.
Ni Ngingit Lemai terebai
Ari dilah matai kaban manang?
Nya berada apai nuan Simpurai
Muntigrai Simbang Jerungkang.
Ni Sega Salempa
Kena ngeringka leka balang?
Nya berada apai nuan Simpungga manok lia
Teleba dilengka sabong tandang.
Tuai Orang Gelong.
Nya baru taung-taung
Belumpong nibong
Nyadoh ka tuboh
Ngerintai tuai Batang Gelong.
Ni nuan Batu Anggong
Ke beruntong mali balang
Manok sabong ke putus
Gerempong tali bulang?
Nya berada apai nuan Tutong
Ditelah Bujang Lemandau Gendang.
Ni nuan Besi Berani tau silat
Mantap di pangkat kuta begitang?
Nya berada apai nuan Wat Igat
Digelar Bujang Bulan Menyimbang.
Ni nuan Kelamayang Panas
Tandok Kijang Ampang Berindas
Taring uting babi bepulas?
Nya berada apai nuan Geluma
Mentua manang.
Ni nuan Pendawan bemata tajam
Ditikam ka mali salah?
Ni nuan Berayang beruit mulang
Ke begelemang mandi darah?
Nya berada apai nuan Luwak Limban,
Ke man sugu mekang.
Ni nuan Danan Saperugan
Tinggi begantong?
Nya berada apai nuan Batu Intan
Ka peduman mali lelang.
Simpurai datai art Panggau Libau.
Lalu datai Simpurai kejah-kejah,
Baka beruang mangah
Ngelampin buah kara kedubang.
Ngenjing kepai-kepai baka kesulai
Pulai lemai sabong petang.
Dia Simpurai lalu ngimbai Jawai
Indu di Ensengai Dayang Kumang.
Lalu mandong Lulong bebuok galong
Baka pulas tekuyong pasang.
Udah nya iya bati tuyu
Baka paku udah dirembang.
Lalu pechal iya di jungkal tusu linyang.
O, anang nuan bakanya aka Simpurai,
Pia ko Kumang.
Enti maia bejako sapa kitai ditu
Landik nyeru musoi berita?
Enti maia betimbang,
Sapa kitai rentang ngelala mata?
Enti maia bumai
Sapa kitai pandai ngator antara?
Amat kitai ditu
Maioh tuboh, ko Kumang,
Tang kitai tu agi jarang,
Amat kitai tu maioh diau ditu,
Tang kitai agi lapang.
Aku, enti apai aku Rangkang Kirai
Enda enggau nandai
Lak ka gawai tetagai
Mengkang tepagang.
Enti aya aku Rekaya Muda
Enda enggau ngabang,
Lak ka pengawa tebelengka
Lalu terumpang.
Nadai meh endu, ko Simpurai,
Aku tu enda tau nyelikap
Pintu tanah lengkap,
Baka bap tudong tibang.
Aku enda tau nyerungkai
Pintu tanah perai,
Ditutu kesulai bujang kebembang.
Giga aka orang ka lempong
Baka pabong tanggong gumbang.
Giga orang ka laju
Baka peluru leka bangkang.
NGAMBI NGABANG.
Simpurai ngasoh Bujang Nendak seduai Burong Malam ngambi ngabang.
Lalu Kejang ka iya ari nya,
Manggai ba orang
Di tanjong Belong Meletup,
Munyi ke nyelup pusat bedil meriam.
Lalu manggai di Batu Tekup Bedaup,
Munyi tekup bandam betan.
Nya pangkang Bujang Nendak
Bedada masak,
belakang burak
Ke bepantak ngarong ka punggong.
Pangan iya Bujang Burong Malam,
Ke begeman begelintum dabong.
Tangga lalu tuja tunjan tiki,
Lalau ka dijengkau purus sakali.
Nama abar nuan Buat enggau berita?
Nama ukum nuan aum chara?
Taja aku pinta tampong nuan Buat,
Nunda semeliong putus pungkang,
Taja aku minta ganti nuan Buat,
Nunda titi jamban penyemerang.
Taja aku ka nginjau nuan
Ngambi ngabang.
Ngasoh nuan nyapa
Bujang Simpulang Gana,
Berumah di tanah ngaba
Ngebong ngeruang.
Aku nginjau nuan nyapai
Sa-Rangkang Kirai,
Berumah di tanah perai
Tutu kesulai bujang kebembang.
Anang guai dulu, ko Bujang Nendak,
Nganti aku nanya indai aku Bendai Besai,
Ke berantai burong rindang.
Nganti aku nanya indai aku Setawak,
Ke rentak tinggi sambang.
Lalu nyaut indai iya.
Lebu aku nyera ka nuan
Anak di selangka dada,
Nuan ga endang disadang aku
Nyapa Simpulang Gana,
Tinggang leka rarak mengkenyang.
Lebu aku ngandong ka nuan
Lantang anak, di pun punggong,
Nuan ga endang disadang aku
Nyapa aya nuan Raja Durong,
Berumah di kebong tambun miang.
Begari ngena ngepan.
Nya baru geman-geman sengkawan ridan,
Nyadoh ka tuboh bepasok ngepan.
Lalu melit ka sirat panjai
Nyambar kerigai rusok marang.
Lalu masok ka simpai rangki
Baka kenyali nepan di rangkang.
Nya baru melit ka selabin lalong
Baka sengkilong tedong tiang
Baru ngadu ka lelaga umba lanjang.
Nya baru nangkin berangin sarang pedang.
Nya baru nyan enteran balang tunsang.
Nya baru tebang petai pedalai rambai,
Nyadoh ka tuboh mupok bejalai.
Lalu bejalai niti
Penyurai rumah panjang.
Lalu begelih enggau ripih
Tiang lamba medang.
Lalu ensurok lubang penutok
Rejang julok alu dipegang.
Dinga tak lalu nyapa
Endu Telu Baning Bekingking,
lyak Serindak Tensang Pending.
O, ngetu dulu seduai
Pebayu sulu ambai,
Aku deka mekal seduai unggal
Enggau tikal sirih bungai,
Aku deka ngilum ka seduai
Gendum pinang tuai,
Aku deka nata pala seduai
Enggau lala minyak nyamai.
Aku deka ngungkong rekong
Seduai ambai sangkong,
Enggau ubong luji merundai.
Ka peransang tulang
Seduai ngambi ngabang,
Nyapai Bujang Sa-Rangkang Kirai,
Enggai ka seduai rari ka antu
Ke dumu tisi serarai,
Antu Gambi ka serigi
Ngili ka ai ngulu ka sungai,
Enggai ka seduai rundong
Jabong iko sentagai,
Tanggal tempuga bulu ruai.
Ukai enda malu di lempedu
Tangkai kamai enggi seduai,
Ka kaban ari apai,
Enggai ka seduai enda datai
Di menoa Rangkang Kirai,
Berumah di tanah perai
Tutu kesulai bujang kebembang.
Menoa Ridun.
Nya baru kejang ka ari nya,
Manggai di tanah luchak
Baka chukak baur temaga.
Manggai di tanah bari
Baka asi teda mensia.
Nya dipangkang
Dugu bebaju putong,
Dipangkang Ridun betandok rintong.
Menoa Sampok.
Nya baru kejang ka ari nya,
Manggai di punggang lalang bebiau,
Manggai di bedega jarang lansau,
Nya pangkang Sunggong Unggong
Bedabong jarang,
Sunggok-unggok ngerepok batang.
Bansal Bangkong.
Nya baru manggai di buloh lembut
Baka taut nyintak juak.
Manggai di demam madang resam
Palan bujang ganggam nyimpai nyemurak,
Nya pangkang Kop
Ke penganggup papong batang,
Pangkang Koh ke penyudu gigi gumbang.
Kejang ka ari nya,
Lalu manggai di rangkang,
Ke tau begendang taja bekasetok.
Manggai di batu ke nugu sarang terubok,
Nya pangkang Sungkau Bandau ngalan,
Pangkang Suka Baya ngereman.
Menoa Ringkak.
Kejang ka ari nya,
Manggai di tanah lembut
Baka empalesut lempuang jelu.
Manggai di emperan endor bujang ganggam,
Nyan enteran sangkoh lunju.
Nya pangkang Riu indu Riga,
Dipangkang Ringkak ragak nyawa.
Menoa Tupai.
Kejang ka ari nya,
Manggai di kelait nentang nyait
Baka sanggit kaki raga.
Manggai di emperingat nentang nyayat
Baka pukat sambong jala,
Nya pangkang tupai indai jangau,
Pangkang Pukang Abang Enseliau.
Menoa Manang Ruai.
Kejang ka ari nya,
Manggai di tatai panjai,
Alai Matai ke bejalai
Nyungah menensam.
Manggai di babas tawas
Nadai uras mesai empeleman,
Nya pangkang Bunji mandi pagi
Sentai landai
Dipangkang Bunjie mandi di ai,
Nyepan di rangkai.
Nemu ubat ngasoh tegar.
Lengka ka ari nya,
Lalu nengah lupak
Alai nemu batu unggak papong batang.
Tak enda cherok nengah lubok,
Nemu batu patok kenyulong tawang.
Nya baru chuar-chuar anak kenyuar,
Ka nangga wong tujoh gelenggang.
Tu baru tua
Buat nguji ka penegar
Pengering tulang.
Enda berias mansa babas,
Nemu batu kipas kesulai tandang.
Enda berait seduai nengah bukit,
Nemu batu tumbit kejungkan kijang.
Menoa Manang Kenyali.
Nya baru manggai di bungkong
Ngembong pandi madi,
Manggai di rajang nunggang
Sarang belinsi,
Nya pangkang Manang Lansu
Mansau kuyu besiring kuning.
Nya pangkang Manang Langgong,
Besanggol gantong bebatak laing.
Lalu datai seduai di kaki tangga,
Peda tak bereba mayang pinang.
Meda menalan sungkur dupan babi belang.
Seduai lalu niki,
Meda Manang Nyara
Bayam batu tapa dada jari.
Meda Manang Linsing
Megai taring ngeli babi.
Meda Manang Lansu
Megai penyampu tubai kali.
Nya baru meda Manang Langgong
Megai lupong kulit enteli.
Lalu angkat seduai ngimbai iya
Enggau kerigai rusok marang.
Lalu bandong seduai
Enggau serungkong denjang seringgang.
Enti seduai ngambi aku belian uchu,
Aku tak baru pulai lemai kamari,
Enti seduai ngambi aku betawai,
Aku tak baru datai pagi tadi.
Enti seduai ngambi aku belian uchu,
Aku baru pulai belian
Diambi Aki Lang Menaul Nyakai,
Belian ka lantang dara
Ke remba baru besai,
Ke tabin bebirin deka parai,
Enggau ga aku uchu wai.
Lalu dima aku lupong
Kulit enteli kirai,
Lalu bejalai kami uchu,
Datai kami seberai rumah,
Ninga orang bekangau luput,
Madah ka surut laya sulai.
Ninga orang madah ka udah mati,
Ke bebadi nampai Mandai.
Beguai-guai kami uchu wai,
Nya alai datai kami di pala tangga,
Meda sapat tak nyelap tengah ruai,
Meda baiya pandang
Kitang-kitang puting pemanggai.
Nya alai lalu engkah ka kami lupong
Kulit enteli kirai.
Udah nya datai kami din
Lalu tama ka sapat
Bekajang ka punggang ampang belulai.
Tak gama kami uchu kenyau ari pala,
Lalu baring kami
Enggau taring uting babi ngelampai,
Lalu terutu kami
Enggau takang mayang ngererai,
Nya kena kami nginsit
Ka antu penyakit,
Lak ka tekinsit lalu tekesai.
Lalu belian kami samalam-malam,
Nyagam Limban mansai Mandai,
Lalu rejat kami
Nangkap samengat bai pulai,
Lalu tama ka kami
Di pala teruna dara pandai.
Dia deh dinihari tak nyau tau
Rentang-rentang deh ibu kumang,
Mantang ka belia bandir mikai,
Lalu sedum-sedum
Iya betenun balat utai.
Naka deh penyidi kita
Deh Menani kaban Gendai,
Naka deh pemisa kita
Deh Begura kaban Matai.
Dia orang lalu nangkap
Selanjau manok tawai,
Dia manang mindah ka nama,
Pindah ngagai Pating Aur Gangging,
Tau kai kesuling sepu lemai,
Pindah ngagai Takang Aur Tulang,
Tau kai lanjang Bujang Besai.
Udah nya baru belator upah,
Lalu ambi perenchit ringgit cherai.
Enti apin chukop tu,
Ila kami nambah enggau bendai besai,
Ke berantai beburong rindang.
Kami ukai ngambi nuan belian ini,
Kami deka nanya ka jalai,
Ngagai rumah Bunsu Ribut
Ke bepuput jauh malam.
Kami nanya ka jalai
Ngagai rumah Bunsu Bua,
Ke bepangka sereta ujan.
Nama utai ditanya kita uchu,
Kitai ga saum jalai numpu menalan,
Kitai saum tangga numpu tempuan.
Menoa Badak.
Kejang ka ari nya,
Manggai di lebak
Menoa Badak mati semelih.
Manggai di tinting
Palan Nading mati tesandih.
BUNSU RIBUT.
Menoa Bunsu Ribut.
Lengka ka ari nya,
Manggai di tinting Kaling Alu,
Rapas bulu mata nampai.
Manggai di tuchong Tangkong Saribu,
Ngasoh orang tesat
Enda nemu pelimpat pampang jalai.
Nya pangkang bujang bula
Ke tegana mangka tegalan,
Nya pangkang bujang sigat
Kekijap ngujong reban.
Udah nya dinga geguru tampun buba,
Dinga gegurong tampun ensenga.
Udah nya datai di ai,
O, amat raja meh
Aya Biau Balai,
Peda kerangan iya
Baka intan tampak terang,
Peda nuan lupak
Baka gerejak batang senapang.
Peda sabang jurai enggi
Aya Biau Balai,
Bulih mesai umai luar dandang.
Peda sabang lemba
Enggi Aya Biau Balai
Rapas peda mata nentang.
Datai seduai ba tangga
Lalu tuja tunjan tiki,
Lalau ke dijengkau purus sakali.
Datai seduai di pala tangga,
Meda anchau tikai
Enggi Biau Balai Baka ke nginta gawai
Ka kulit tibang tampong.
Danan anang nuan muput
Selulut angin selatan,
Di tanah matah lenggam,
Ambi anak mensia
Ka bingkai chapan biru nakong.
Nya baru tebang selumbar
Baru lumpak lejar,
Bunsu Ribut lalu bejako
Mai besilih ngajar.
Enti mansa indu dara
Anang seduai lina limpang bebini,
Enti mansa orang ngandong
Anang seduai ngenong limpang bepenti.
Enggai ka seduai tesat
Ka Sedarat Rendang Bangkang,
Enggai ka seduai tepejoh
Ka Maloh Langgai Tawang.
Nya baru sida burak-urak
Betulak belakang.
Bujang Nendak pan pulai ga,
Antu Ribut lalu bepuput nyurong mansang.
Lalu muput ka rumput rambut ubong,
Lalu mapak ka lebak ngeruang darong,
Lalu meling tinting nyengkabong punjong,
Lalu nyengkau pulau kembayau burong.
PUSAI.
Pusai ninga auh ribut lalu rari.
Nya baru ruya-ruya bunga raba,
Nyadoh ka tuboh
Pusai lalu ninga.
Lalu taing-taing betebang aping,
Lalu nyadoh Pusai
Betuboh mansang mending.
Pending Pusai ka tanah,
Nadai ga ninga tanah
Ke begagah ngilah sebayan,
Pending Pusai ka langit,
Nadai ga meda langit bekinsit
Naban ka bulan.
Gembi-gembi kemali laki,
Nyadoh ka tuboh
Pusai bati rari.
Jamah iya selabit tinggal ladong,
Jamah iya peredah tinggal ga beliong.
Lalu rari iya enda sengapa rari,
Tesangkut ka rumput kambin belang.
Lalu merengong pala patong iya.
Mansa jungkong merebong tumbang.
Tak enda tetiki ka rumah diri,
Di lempa keruang pungga,
Tata ujan nyala nyaya saleka.
Enda tetiki ka rumah iya
Di tatai panjai
Kena kerekai panas bisa.
Lalu niki rumah Bujang Simpulang Gana,
Lalu niki rumah Merom Panggai
Ngembuan utai saribu guna.
Lalu datai Pusai seput-seput,
Lalu selelai Pusai rebah luput.
O, parai jadu ulun dulu kitai tu,
Nadai agi neresu jemu ambun pagi.
Parai meh jadam ulun malam kitai tu,
Nadai agi diasoh nguan umai tisi.
Lalu pansut Endu Sudan Selenggam Bulan
Serentam Tanah Tumboh,
Garas-Garas Tampak Panas
Tengah Menoa.
Lalu pansut Endu Kumang
Sengilang Bintang,
Genarang Tanggui Buloh,
Kepai-Kepai Ngelayang
Di Dandang Danggur Uma.
Lalu tata iya enggau buok panjai,
Baka sentaba mulai nurun batang.
Lalu tata iya enggau buok galong,
Baka pulas tekuyong pasang.
Nya baru Pusai tekebak
Di luak tungkul ati,
Lalu angkat Pusai lalu tedani.
Nama utai munoh nuan Pusai,
Ngasoh nuan ka mati?
Nama utai diketakut ka nuan,
Nama utai dikerari?
Aku nadai kala ninga utai munyi nya,
Ka aku ngumbai iya gamang,
Nadai aku meda kekitang
Ngantong sarangan.
Ka aku ngumbai iya pantak,
Nadai aku meda beserak
Di bungkong rian.
Banggar nuan Pusai
Munyi gelagar mangkang nanga.
Bula meletup nuan Pusai,
Munyi Ajup nusoi berita.
Tak agi belala Pusai nusoi rita,
Alai ribut tak bepuput
Selundang luntang.
Bua ke bepangka enda kakang,
Lalu mangka ka tembawai madang rian
Meda buah empangan nempala kera.
Lalu mangka ka kampong
Madang mulong ngupih timba.
Ribut lalu bepuput mansang semak,
Bua ke bepangka mansang majak.
Lalu mangka ka rumah panjai
Sahari tajai burong terebang.
Lalu mangka ka rumah pandak
Ka sasetak nyilup remang.
Lapa ribut tu bepuput enda badu,
Lapa bua tu bepangka enda tembu?
Kada kitai tu enda bisi ngudi muri
Di pelangkan babi belang?
Kada kitai enda bisi muar kesa,
Enggau raga anyam jarang?
Uji sayat ka buok puling pisan,
Uji tukop ka beliong di pala riam.
Nya baru kechik-kechik lelayang tasik,
Ribut bepuput ngalih ari bilik.
Lalu mangka ka jempayan liut,
Penungkat benong menaga bujang.
Mangka ka telenga atap,
Baka bap bubong peninggang.
Lalu mangka ka bini Orang Tuai,
Lalu tetunggang belia bandir tapang.
Lalu tekansat karap
Baka kaki sempada nyentang.
O, lapa aku tu beli lansang kedubang?
Lapa aku tu lap tulong lansang?
NILIK.
Nya baru setik-setik kayu gemarik
Nyadoh ka tuboh ati deka nilik.
Lalu tilik ari benda kang,
Iri ka ai mali nitik.
Lalu nilik ari benda kenyalang
Ke ngenggang taja reraik.
Nya baru nilik ari kelawah besai moa,
Ke bepending lambing sajengkal tarik.
Tilik ari benda tema,
Ke dedua bemata itik.
O, patut aku tu bakatu,
Peda tanju anak mensia
Nyau bisi serunggu langkau babi.
Peda anchau tikai enggi anak mensia,
Baka ke deka begawai ngidan ka laki.
Nya baru gembi-gembi kemali laki,
Kitu ka nuan ambai wai laki kami.
Aku deka ngau kutu nuan
Mesai kutu kera labang,
Aku ka ngiga linsa nuan
Mesai buah bunut tunggang.
Tak enda nyaut Orang Tuai
Saleka mukut padi bangang,
Tak enda nimbas Orang Tuai
Saleka beras muai puang.
Enti munyi nya
Terumpang tua Apai Bujang,
Nunda tibang sarang padi.
Sarak tua Apai Anak,
Nunda ayak melaki bini.
Enti tua bedua ulun Apai Dom,
Enggi nuan ka indu,
enggi aku ka lelaki,
Enti tua bedua perengka Apai Benda,
Enggi nuan periok enggi aku kali.
Enti tua bedua tajau Apai Mau,
Enggi nuan sergiau enggi aku guchi.
Nya baru tak merejok
Bujang Simpulang Gana,
lalu melandok,
Udah nya lalu ngelagua
Baka baya pansut ari lubok.
Udah nya lalu nyilak ka pintu tasak,
Munyi kiak anak munsang rajang.
Udah nya baru iya ngimbai bini iya
Enggau kerigai rusok marang.
Nama kumbai nuan Endu Dara Simbut
Enggau serabengai ujong mulut?
Enti agi menya amat ga nuan
Tunang Bugau Balau Undup,
Tang diatu nuan udah belaki
Diambi janggut undang kerangan.
Nama kumbai nuan Endu Dara Lenta,
Tak ngangau balat iga?
Enti menya amat ga nuan
Tunang Bugau Balau Sada.
Tang diatu nuan udah belaki,
Diambi sawa iba nabau ngeraran.
Aku nyangka nuan bisi semaia jako,
Enggau sida di Batang Lalang Merundu,
Nyangka nuan bisi pinta bunoh
Ka orang babi gemu besurok batang.
Nyangka nuan bisi semaia jako tandan
Enggau sida di Batang Lalang Memelan,
Nyangka nuan bisi pinta bunoh
Ka orang manok jelayan
Ke begeran menaning banjang?
Peda nuan tanju anak mensia
Nyin serunggu langkau
Anak babi belang.
Peda nuan anchau tikai
Enggi anak mensia
Tak begawai ngidang pengabang.
O, enti munyi nya,
Tebang nyerumbang ambak dabang,
Nyadoh kitai betuboh nurun ngabang.
O, nama jako nuan tak munyi
Anembiak apin besai,
Tak munyi anak mit
Nuan apin tuai.
Kati ko menantu tua
Ke saribu nadai ditu?
Kati kaban anak tua
Tak nadai dipeda dudok gelumu?
Nadai, pia ko iya,
Ka tua ngangau enda didinga
Gentalau sera nyawa,
Ka tua nyeru enggau leka jako
Enda nyengala leka.
NUTONG.
O, enti munyi nya Orang Tuai,
Taung-taung belumpong nibong,
Nyadoh ka tuboh ngiga rumbang tutong.
Lalu tebang batang terentang rarengong,
Lalu sanggit kulit enteli kampong,
Lalu tap ka idas pakan tekalong.
Nya baru sedia samoa perengka tutong.
Sapa kitai tu nuku malu mangkong?
Lalu angkat Bini Lintan Manah
Ke berumah di tanah lubang mabong,
Kadua nama iya Belangkiang Tanah
Pengukoh Bubong.
Nya ke benama Dara Limpah,
Ke tau betunggah maia bekereja,
Kumang Menyarong besanggul gantong,
Bedujong ka upong bunga sangga.
Nya baru iya lalu ngelempai
Ka tutong pengumbai,
Enda didinga ari ruai orang siko.
Lalu tenchang iya tutong gendang,
Enda didinga ari punggang pugu tanju.
Lapa tutong tu dipangkong enda bemunyi,
Lapa sebang diterantang lalu enda nyadi,
Uji ganti orang malu tutong.
Lalu angkat Ulat Bulu
Ke neritu bauh merabitong,
Kadua nama iya berua laju
Betayun gantong.
Lalu angkat bini iya
Endu Dara Tunai,
Ke selampai lempai baju,
Buok merapusu map moa.
Kadua nama iya Endu Dara Ridi,
Penangkani Aki Simpulang Gana.
Lalu tenchang iya tutong gendang,
Enda didinga ari punggang puling rumah,
Lalu lempai ka iya tutong pengumbai,
Enda didinga ari punggai ruai sabelah.
O, lapa tutong dipangkong
Lalu enda nyengala,
Lapa sebang diterantang
Lalu enda didinga?
Enti bakatu nadai kita tan
Laban anak dara aku Endu Dara Chanda,
Ke mangkang Nanga Temaga Gelang.
Kadua bali nama iya Endu Dara Bajik,
Datai ari batu lentik merabong kajang.
O, ni nuan tau munyi nya deh apai,
Indu kitai sarumah tu maioh pandai,
Lebih orang ke tau nesai gajai
Ngambi serambai manok menang.
Lebih orang ke tau nyelaku pua kumbu
Ngambi jagu baya butang.
Nuan endu anang bejako tau begelih,
Nuan endu anang bejako landik bekalih.
Lalu angkat Bini Aji
Lalu mantai ka punggang
Ampang menyeti,
Lalu genggam iya enggau
Petangan ujong jari.
Bai iya pansut ka ruai,
Lalu sua ngagai apai karong mengadi.
Lalu disengkabong ka iya di rumbang
Tutong Kulit enteli,
Lalu berambuyan ka beringan
Marik satali,
Bepasak ka leka pelaga inee
Enti agi meranggang
Senang enggau belembang lampang besi.
Naka ga pemanah pua nuan tu,
Enggi teruna dara mereti.
Nama pemanah tu
Tu ga digaga aku
Leboh baru belajar gawa,
Ngagai sida mengua tangkai beradi.
Uji enti nuan meda enggi aku
Ke baru tembu gaga lemai kamari.
Iya ke baru tekusai
Ari lumbai kulit bunji,
Iya ke baru dibabak
Ari turak buloh mati.
Tengah enggi aku nya apai,
Enda nyalah-nyalah,
Baka gajah timpang pah
Tau bejalai betunda udi.
Puling enggi aku nya
Ngambi gambar Manang Iling,
Tau merening enggau jeling
Mata tisi.
Ukai enda punggang ampang
Menyeti aku nya,
Ngambi gambar antu gerasi
Penat kaki,
Ke bediri degi-degi
Kereja bemunyi nebah nyawa.
Udah sedia perengka Tutong
Udah sedia perengka ketebong.
Sapa kitai nuku maki mangkong?
Uji aku, ko Endu Dara Chanda,
Ke mangkang Nanga Temaga Gelang.
Lalu tenchang iya
Enggau tandok kijang
Bepampang ngerundong.
Lalu pangka iya enggau tandok rusa
Ke bepanga mengkang kerubong.
Dia sebang lalu nerantang
Nyentok ka langit,
Dia tutong ke merengong
Ngelambong bukit.
Lalu metat-tat daun emperingat,
Tutong ke dipangkong
Baru ka nyerangkap.
Lalu nyerangkap ka kaki bukit
Penumboh tangkai padi bangang.
Lalu nyerangkap ka kaki bukit
Penumboh kunyit meraka batang.
Lalu tebang batang kayu gerunggang,
Sapa kitai dulu ninga
Nya kitai dulu nguang.
Lalu nerais gerenis
Pinta keris ambi ka chapan,
Lalu manjong tekalong
Pinta pangkong ambi ka pakan.
Lalu begau lemambang panggau
Perengka ridan,
Lalu belanda lemambang baka
Minta kena maia besimpan.
Lalu mansang lemambang tibang
Dudok ngentam.
Tutong lalu rarengong nyadong berita,
Sebang ke nerantang inggar didinga.
Lalu gembi-gembi kemali laki,
Lalu ninga Petara Padi.
Lalu ninga deh simpuli padi nubai,
Ari gelenggang gumbang begagai.
Ari gilik tasik besai.
O nama utai ke bemunyi nya deh wai?
Kada enda tutong sida apai
Ngasoh kitai pulai,
Meda kitai lama udah
Di tanah menoa bukai.
Kitai udah kena timba Datu Nuga
Enggau kelaya pinggai pemakai,
Udah dibeli Bah Duli
Enggau renchit ringgit cherai.
Pulai meh kitai wai.
Uji lantar ka bidar indu berangai,
Tak lepong-lepong indu bangkong,
Di tasik mua pemesai.
Lalu tarit jit layar ngerembai.
Enti kitai udah datai
Di penyarang rumah panjai,
Ukai enda melunggoh kitai ila,
Di baroh pan ruai.
Tama kitai kulit kayu tibang besai.
Lalu bai orang pansut ka ruai,
Bai orang tama ka pandong,
Ke renjong tengah ruai.
Dia lalu serayong orang,
Enggau punggang ampang belulai.
Lalu dibiau orang
Enggau selanjau manok tawai,
Ke bedunggol silai
Gerunjong matai kaban manang.
Nya baru ruya-ruya bunga raba,
Lalu ninga Petara Benda.
Lalu ninga chawan chubit
Datai di langit entilang remang.
Lalu ninga rriangkok betandok
Datai ari lambok ai nyurok,
Datai ari lambok gelenggang gumbang.
Nya baru ninga Datu Nuga
Aka Raja Jagedong,
Nya Petara Benda Rusa
Bebulu ngena bebingka senggang.
Lalu ninga Raja Una,
Sereta enggau Datu Temenggong,
Nya Petara Benda Menaga
Bukir moa ninkga beluyang.
Lalu ninga Tuanku
Datai ari ulu tapang betenong,
Nya Petara Benda Sergiu
Bukir bulu masak pisang.
Lalu ninga Bah Duli
Datai ari kaki Tanjong Durong,
Nya Petara Benda Guchi,
Beringgit tisi bedabong mayang.
Tutong enda badu rarengong
Nyadong berita,
Lalu ninga orang di keresik bungai
Baka kerekai tugong padi.
Lalu ninga orang di gerugu pasir pambu,
Munyi deru guntor bemunyi.
Lalu ninga Sigai Raja Besai
megai menoa,
Lalu ninga lantang
Anak Simpulang Gana.
Bini iya Endu Takang Bindang Biduyah,
Telah orang Saripah Adi Tuan,
Kadua nama iya Endu Lulong
Sakupong Ati Tanah,
Tau besembah di kelasah tikai pandan.
Lalu taing-taing betebang aping,
Nyadoh ka tuboh mansang mending.
Uji kesai ka nuan tirai imbai satera,
Uji kebu ka nuan dimbu belachu panjai tiga.
Lalu angkat iya bediri dibatu chandi
Ke dedegi tuntun dada,
Lalu jengok ari batu pesok,
Teman bentok tinchin peramata.
Lalu pending ka iya
Enggau terinting pending ninga,
Peda iya tak Anak China,
Belaya bebukut runtoh dada,
Bepalu rimpak moa,
Berebut ka tekang gemala
Ke segenda tampak terang.
NERUPONG.
Enti munyi tu taung-taung
Belumpong nibong,
Nyadoh ka tuboh nanggong terupong.
Uji tanggong terupong pantik
Ke gerenik besakum temaga.
Terupong buloh laung
Ke pengurong leka mata.
Lalu kunchi ibu lidi peti menanyi
Ke bekunchi nyaris nyawa.
Tetukang peti belulang
Mandang gentilang nyang jera.
Lalu tebuka peti lama,
Gaga Selampeta enggau Raja Petara.
Lalu tanggong iya terupong buloh bala,
Tak nyau jerenang linsu jera.
Lalu lempai ka di jempayan tuntun dada,
Lalu lempai ka iya di peletar tuntun mata.
Lalu pandang iya
Ka gentilang remang jera,
Nadai ga meda utai.
Nya baru mandang ngagai
Kerepas Rimbas rata,
Pandang iya ka Batang
Lalang bila dua.
O, patut nya bakanya
Deh pebayu sulu mata,
Peda nuan tanju bisi serunggu
Langkau babi menoa,
Peda nuan jaul setunggol kesumba
Enggi anak mensia
Baka dada bangau labang.
NGUANG TUTONG.
Raja Tandok Mai Ngabang.
Tebang batang kayu gerunggang,
Nyadoh kitai betuboh nurun ngabang.
Aku enti kita ngabang bedarat, apai,
Aku enda dapat,
Kaki enggai nyingkang,
Enti kita ngabang bejalai
Aku enda enggau,
Aku enda kungang.
Nadai ko enggau meh anak,
Tu ga gawai datu nuan pemadu nama,
Tu gawai isan aku Bujang Simpulang Gana.
Nginjau perau ari Buntal.
Enti munyi nya jepu-jepu apong tematu,
Nyadoh ka tuboh nginjau perau.
Uji tanya ari Simbang Muing,
Ke begunting enda begarunjong.
Uji tanya ari Raja Unan
Ke begeman enda bedabong.
Nya ga aki nuan buntal,
Berumah di senggal gumbang besabong,
Nya aki nuan entana,
Datai ari pasir lada
Gelenggang matong.
Kati nuan bisi berangai
Lundai kemudi,
Kami deka nginjau bangkong kita
Ke lepong bedinding hari?
O, bisi meh aku,
Jerubong aku dia
Endang udah sedia kurong kajang,
Kemudi aku dia
Alah enda nguing ka tumpang.
Sengayuh enggi aku dia
Genap tuboh nyari rengguang.
Kapa nya enda dikena kita
Ke nengua mansang ngabang.
Sigai enggau bala iya bebantai.
Lalu bantai ka simpuli padi paya,
Enggau begeri tajau rusa,
lya ga ngulih ka diri
Ganggam tapa ngeruga ruang.
Lalu bantai ka begeri benda menaga
Enggau simpuli padi puya,
lya ngambu diri segenda
Di belakang kajang.
Lalu bantai ka begeri benda guchi
Enggau simpuli anak padi,
Ngambu diri ngemudi
Besendi enggau Aji,
Ke landik jari megai kemudi
Pengilik tumpang.
Lalu bantai ka benda Palawan,
Sereta simpuli padi jeluan
lya ngambu diri ngeluan
Ngulih ka ganggam lengan
Ngerumpang batang.
Perau Sigai Bekejang.
Tebang batang kayu gerunggang,
Nyadoh ka tuboh mansang bekejang.
Lalu babak sauh ujong dugang,
Lalu babak turus rinan bujang,
Nya baru ngelaboh ka sengayuh,
Bulih tujoh puloh nyari rengguang.
Lalu tekan ka dayong bulan,
Mesai perampan tikai senggang.
Kayuh kesai ngelambai
Unai belakang kajang.
Nya baru datai di gilik
Tasik ledong linang,
Datai di perua bunga pasang.
Nyau madah ka diri
Ikak lelak tulang.
Enti munyi nya,
Tebang batang kayu selumbar,
Nyadoh kitai betuboh narit layar.
Lalu kerembai ka layar besai
Di belakang kajang,
Lalu tanggong layar inchung,
Baka ke deka ngerurok
Kebong langit ngeruang.
Nya baru mesan ka selatan
Angin kenchang,
Mesan ka ribut
Ke bepuput enda kakang.
Nyau kaung-kaung
Angin puting beliong
Numbong belakang,
Ngenjing rengai-rengai biau-balai,
Nerajang tumpang.
Perau sida lalu ngelantar
Baka pesilar ular kendawang,
Lalu nyenuyong
Baka adong melunggang empang.
Lalu ngimbai pantai
Bulih mesai umai luar dandang.
Kiba ka pasir mandi
Wan pari deras entachang.
Lalu ngelaung ka batu anggong,
Baka perabong rumah penyarang.
Lalu nyelepak karang burak,
Sarang anak belanak lelang.
Kemudi lalu nguing
Ngagai pulau pasang api,
Ke menjadi mau rarendang.
Tuju ngagai pulau Jambu,
Baka lampu bepagar luyang.
Nya ga nama Nanga Limau Janta,
Ke bepanga rn.ua pemaioh,
Tu ke benama Limau Janting,
Ke betumbok tujoh puloh.
Ni menoa Simpulang Gana?
Nyin di tebing chat kuning
Dipuru enggau pugu entemu lalang.
Sida lalu angkat ari nya
Nitih ka sebak bunga pasang.
Ngerara Pengkalan.
Nya baru tebang kempan berangan ujan,
Nyadoh ka tuboh ngerara pengkalan.
Sapa empu pengkalan nyin deh
Ke belubok dalam genilong,
Ke betebing tap keriring
Bunchol guong,
Ke bejelatong ke begeri
Tajau lempaung?
Nyin nadai ditanya ka nuan.
Nya pengkalan aki aku Raja Durong
Terubah nanggong pebenong
Benda menaga.
Nama lubok ka dalam
Lalendu nyin deh.
Ayan kerangan tingkah batu,
Tebing tap keriring guong baru,
Bejelatong ka begeri tajau sergiu?
Nyin nadai ditanya ka kita,
Nya ga pengkalan aki aku Raja Jembu
Tuai antu kelalu raja.
Nama lubok ka dalam betiku nyin deh
Tebing tap keriring guong indu,
Bejelatong ka pebenong tajau kelabu?
Nyin nadai di tanya ka kita,
Pengkalan Chabu Lantang dulu Bunsu Petara.
Nama lubok ka dalam lempai-lempai,
Ke ayan kerangan lansar landai,
Tebing tap keriring guong besai?
Bejelatong ka pebenong tajau rawai?
Nya pengkalan apai aku, ko Sigai.
Nya ke dikumbai orang
Bujang Simpulang Gana.
Perau Sigai Sangkai.
Lalu unjam ka taman rinan bujang,
Laboh ka sauh ujong dugang.
Perengka sida lalu sikap dalam ruang,
Sengayuh lalu engkah ka di belakang kajang.
Tebang petai pedalai rambai,
Nyadoh kitai betuboh mupok bejalai.
Tangga lalu dituja tunjan tiki,
Lalau dijengkau purus sakali.
Lalu embing dinding
Ke perenching linsu terang,
Lalu bejalai niti penyurai
Rumah panjang.
Lalu angkat Sigai ngimbai apai iya
Tangkai menimang,
Lalu bandong iya enggau serungkong
Denjang seringgang.
Nama utai ditutong
Ka nuan apai tak enda badu,
Nama utai diterantang
Ka nuan apai enda tembu?
O, anak Dayak tu
Besai pengawa nguan menoa,
Anak Iban tu
Bisi macham besai kereja.
NGIGA PENGAROH.
Endu Dara Chanda madah ka diri enggai enggau ngabang enti enda mai ubat jadian beri Ini Andan.
Enti munyi nya,
Tebang nyelumbang ambak dabang,
Nyadoh kitai apai
Betuboh nurun ngabang.
Lalu bejako Endu Dara Chanda,
Enti kita ngabang apai aku enda enggau,
Enti kita ngabang ati aku lembau.
Bini aka aku Sigai ni enda
Deka enggau ngabang deh apai,
lya ga bisi mai batu
Seregang gumbang begagai,
Batu reba ke kena wa ka leka bena
Melempai di pala pantai.
Aku tak nadai utai dibai.
Enti aku enda mai
Batu letan enggi Ini Andan,
Kena besimpan ngasoh kembai.
Enti aku enda mai batu periok,
Enggi Ini Andok
Mesai tampok pinang tuai.
Enti aku enda mai
Batu tungku enggi Ini Andu,
Mesai telu burong beragai,
Enti aku enda mai
Taring uting babi ngelampai,
Enti aku enda mai tandok rusa
Ke periga bepampang mulai,
Nyangka aku enda enggau kita ngabang,
Ka Batang Paku landai,
Ngagai sida ke bekereja main begawai.
Ukai enda malu di lempedu
Tangkai kamai aku ila,
Didudok ka orang di tengah ruai,
Di-imbai orang ke pun
Pengawa tuai gawai,
Dibandong Lulong seduai Jawai.
Ukai enda datai anak bujang
Lemambang Tangga Lulai,
Mai tungkat batang
Mengkenyang kirai,
Mai baju panjai
Irit bejalai nipas lubang.
Sigai seduai Aji mansang begiga.
Enti munyi nya belachau
Lalang mansau mansang berimba,
Nyadoh ka tuboh mansang begiga.
Uji sikap bekal dalam sintong,
Uji bai ka garam menggal putong.
Belaboh nanya tuai alai ngiga Pengaroh.
Sapa tuai dulu ditanya,
Sapa tuai digagai alai minta?
Uji tanya ari sida dara tuai,
Nyangka bisi ngelalai
Ka di bingkai tanggui seraong?
Uji tanya ari sida dara biak
Nyangka bisi nginak
Di tambak bunga belitong?
Nadai kami nemu utai nama nya,
Nadai kami nemu utai dipinta kita!
Kejang ka ari nya.
Uji tanya bujang puang pinggang,
Belit belembang lambar ubong.
Uji tanya sengkayau ke ngerakau
Baroh punggong.
Nya Aki Unsak gigi remaung,
Nya aki Entika Taring Tedong.
Kati nuan aki bisi meda ensual upa
Tumboh di paya linang ledong?
Kati nuan bisi nampai mengkenyang kirai,
Tumboh di tatai Balai Nyabong?
Eh enda aku ngelala,
Aku enda nemu nama iya.
Nanya ari Aki Besi.
Uji tanya aki kitai Bujang Lembut,
Ke berani surut buyan takut,
Lemambang Lulut malut merirang
Uji tanya aki kitai Bujang Kering,
Menyawa taing-taing,
Lemambang Besi Api
Menila Rangkang.
Kati nuan bisi meda mengkenyang upa,
Tumboh di paya linang ledong?
Kati nuan bisi nampai mengkenyang kirai,
Tumboh di tatai Balai Nyabong?
Eh enda aku ngelala,
Aku enda nemu nama iya.
Aku nadai kala naroh
Tegoh saumor nyawa.
Nanya ari Aki Padi.
Lalu kejang ka ari nya,
Uji tanya Semukau,
Berumah di pulau tajur tanah,
Uji tanya Semarutu
Bunsu Semarugah.
Nya Aki nuan simpeli padi nibong,
Nya Aki naun simpuli padi jaung.
Kati nuan aki bisi meda ensual upa
Tumboh di paya linang ledong?
Kati nuan bisi nampai
Mengkenyang kirai
Tumboh di tatai Balai Nyabong?
Nadai aku nemu utai nama nya,
Aku enda nemu utai ke dipinta kita.
Nanya ari Aki Tuchok.
Lalu kejang ka ari nya,
Uji tanya Kerutu Ulat Bulu,
Mangkang ulu tapang betenong.
Uji tanya engkeyan danan
Pengukoh bubong.
Nya aki nuan Tuchok
Tau tindok melaling bungkong,
Nya orang ke bukir
Rusok muchok rebong.
Kati nuan aki bisi nampai mengkenyang kirai
Tumboh di tatai Balai Nyabong?
Kati nuan bisi meda ensual upa
Tumboh di paya linang ledong?
Nadai aku kala meda,
Aku enda nemu utai nama nya.
Nanya Aki Sandah.
Kejang ka ari nya,
Uji gagai Raja Jubang,
Berumah di punggang nyang sinja.
Uji gagai Renggan Mudai,
Berumah di tatai mandong kerapa.
Nya aki nuan Sandah,
Ke bejulok nyabur tatah,
Ngerunchah ka darah
Nyerenang gadong.
Kadua nama Belangkiang Tanah
Pengukoh bubong.
Kati nuan aki bisi nampai
Mengkenyang kirai
Tumboh di tatai Balai Nyabong?
Kati nuan bisi meda mengkenyang upa
Tumboh di paya linang ledong?
Aku nadai kala meda,
Aku enda nemu utai ke nama nya.
Nanya Aki Rioh.
Kejang ka ari nya,
Lalu manggai di Sugu-ugu
Betungku besi,
Sanggam Anggam ganggam lengan
Tapa jari.
Nya aki nuan Rioh,
Tau mupoh di baroh sabang bakong.
Kadua nama iya bebaju ipoh sapai tekalong.
Kati nuan aki bisi nampai
Mengkenyang kirai
Tumboh di tatai Balai Nyabong?
Kati nuan aki bisi meda
Mengkenyang upa
Tumboh di paya linang ledong?
Enda aku ngelala,
Enda aku nemu nama.
Nanya ari Aki Burong.
Uji tebang beleti tundan tinggi,
Denjang batang gerunggang lampong.
Nya baru kitai nanya ngagai aki diri,
Penatai tuai ari aki burong.
Nanya ari Aki Nendak.
Uji gagai orang di sungai
Rintai lulong,
Uji gagai orang di lebak
Panchor wong.
Nya pangkang Siba Iba
Apai Pungga Agang Gemurai.
Kadua nama iya Sibal Ibal
Apai Tangkal Puting Pemanggai.
Nya aki berada apai nuan Nendak
Bedada masak belakang burak
Ke bepantak ngarong ka punggong.
Kadua nama iya berani ati agi biak,
Bejulok Sungkak Papan Ladong.
Kati nuan aki bisi ngembuan taring
Babi ke nyadi ngelong ka munong?
Kati nuan aki bisi nemu tandok rusa
Keperiga mengkang di kerubong?
Nadai, enda kala meda,
Kami enda nemu utai nama nya.
Nanya ari Aki Kelabu Papau Nyenabong.
Uji gagai orang di empelai
Tinggi bandir,
Uji ngagai orang di nyelutong
Ke dibandong kayu ukir,
Nya dipangkang Jimbun Bulan,
Ngemata ka enturan jalai Gambang.
Kadua nama iya Kachendai
Berindik di punggai ja-a pemangkang.
Nya aki berada apai nuan Kelabu
Lachau Buntu Papau Nyenabong.
Kadua nama bejulok Apu Mau
Nulang perabong.
Kati nuan aki
Bisi ngembuan batu letan,
Enggi Ini Andan tau kena
Besimpan ngasoh nyurong?
Kati nuan bisi ngembuan
Periok enggi Ini Andok,
Mesai tampok pinang beradong?
Nadai aku ngembuan utai nama nya,
Enda aku nemu utai ke dipinta kita.
Nanya ari Aki Beragai.
Uji gagai orang di sega
Salempa wi selagai
Bujang Sebabang Bunga Ringkai,
Nya aki berada apai nuan Beragai,
Ditelah orang samatai manang burong.
Kati nuan bisi ngembuan
Batu letan enggi Ini Andan,
Kena besimpan ngasoh nyurong?
Kati nuan bisi ngembuan
Batu periok enggi Ini Andok,
Mesai tampok pinang beradong?
Enda aku nemu utai nama nya,
Enda aku nemu utai ke dipinta kita.
Nanya ngagai Aki Pangkas.
Kejang ka ari nya,
Manggai di tinting tengang ruji,
Munyi dara melanyi
Ngentun tali kelapong ruding.
Manggai di punggang buloh lalang,
Munyi bujang mekang
Nempap sambang rumbang kesuling.
Nya dipangkang Lachau Kuring,
Lansik merening bara api.
Langgong Janang berani kempang,
Nyundang ka banang mata seligi.
Nya aki berada apai nuan Pangkas
Remaung Raras kelili panjong.
Nya aki berada apai nuan Kutok,
Bejulok santok lunju begelong.
Kati nuan bisi ngembuan
Batu letan enggi Ini Andan
Kena besimpan mali langkang?
Kati nuan bisi ngembuan
Batu periok enggi Ini Andok,
Mesai tampok buah pinang?
Enda aku nemu utai ke nama nya,
Enda aku nemu utai ke dipinta kita.
Nanya ari Aki Bejampong.
Uji gagai orang di tuchong tugong bas,
Baka pala tedong lelaki.
Uji gagai orang di tinting Tibak Rias,
Baka reban nganti hari.
Nya pangkang duat igat Kengkang Kerama,
Nya pangkang bujang Junggo Menoa.
Nya aki berada apai nuan Geliga Tandang,
Telah orang Bujang Sambai Bejampong,
Kadua nama iya Berayang Tangang
Penatong Adong.
Kati nuan bisi ngembuan
Batu letan enggi Ini Andan,
Kena besimpan ngasoh nyurong,
Kati nuan bisi ngembuan
Batu periok enggi Ini Andok,
Mesai tampok pinang beradong?
Enda aku nemu utai ka nama nya,
Enda aku nemu utai ke dipinta kita.
Nanya ngagai Aki Embuas.
Uji gagai orang di tatai panjai
Baka bingkai tanggui seraong.
Uji gagai orang di lengkap,
Baka bap moa lupong.
Nya dipangkang Raja Taka
Ke betelaga baroh rekong.
Nya dipangkang Mau Manjan
Ke begeman nangkup dabong.
Nya aki berada apai nuan Embuas,
Bejulok kipas Sibui Jabong,
Kadua nama aki nuan Embuau,
Ka bepanggau tinggi padong.
Kati nuan aki bisi ngembuan
Batu letan enggi Ini Andan,
Tau kena besimpan mail langkang?
Kati nuan bisi ngembuan batu periok
Enggi Ini Abdok Mesai tampok buah pinang?
Enda aku nemu utai nama nya,
Enda aku nemu utai dipinta kita.
Nanya ari Aki Ketupong.
Uji gagai orang di tebing buloh kuning,
Munyi kesuling panjai seput.
Uji gagai orang di demam madang resam,
Munyi dara ganggam
Bekachu malam taja kedengut.
Nya dipangkang sebabang mali lebu,
Nya aki nuan Bekubu Entis Bulu
Burong Ketupong,
Nya aki nuan Jaloh pangkoh tuboh
Ke bepiuh ngarong ka punggong.
Kati nuan aki bisi ngembuan
Batu letan enggi Ini Andan
Kena besimpan mali langkang?
Bisi ngembuan batu periok enggi Ini Andok
Mesai tampok buah pinang?
Enda aku nemu utai ka nama nya,
Enda aku nemu utai ke dipinta kita.
Nanya ari Aki Burong Malam.
Uji gagai orang di lembang
Madang senggang
Baka lanjang bulu burong.
Gagai orang di lempa madang lemba
Baka laga tandok labong.
Nya pangkang Burong Malam,
Ke begeman nangkup dabong,
Nya berada aki nuan Kesuwi
Sakunding Mupong.
Kati aki nuan bisi meda batu letan
Enggi Ini Andan Kena besimpan mali langkang?
Kati nuan bisi ngembuan
Batu periok enggi Ini Andok
Mesai tampok buah pinang?
Pagi tadi uchu, bisi aku ninga iya
Meraya nyabak teki-teki,
Pinta punsi ka orang
Keri tebu tengang.
Nyerumba telenga tikup atap
Bisi ga aku ninga iya
Meraya nyabak ringat,
Pinta sipat ka orang
Kechuat tungkul pisang.
INI ANDAN.
Manggai di menoa Ini Andan.
Enti munyi nya uji gagai
Orang di sungai Lilih Bulan,
Uji gagai orang di kerangan tabor intan.
Nya menoa Ini Andan buban pala bubun aji
Agi ga iya sebak diguang bujang.
Kati ko Ini Andan enda bakanya,
Iya ga ngembuan batu kupak
Kulit melaban mipau umbang.
Nepok Ini Andan.
Nya baru lentok-lentok
Langgai manok,
Nyadoh sida Sigai Betuboh berengkah nepok.
Lalu jeput ka lulut mudor mati,
Lalu pantang ka merirang
Menjadi ka api.
Lalu angkat Sigai
Menjadi ka api tengah ruai,
Lalu tabak ka iya
Dedak bunga rangkai,
Kena nepok Ini Andok ke tindok
Di retok alang lekai.
Lalu nyapa deh Endu lyak
Sarang kutak ubat padi,
Nyapa Kumang Cherembang Bintang
Sarang lemambang menang bebeli.
Anang kita nganu ini aku, Sigai,
Enggai ka ini aku lepa laya parai.
Enti gawa nadai agi alai aku nanya
Muntang pua bali belulai.
Enti aku nganyam selok,
Nadai nunjok ka aku buah lingkok
Ngambi rayok aur nyuntai.
Aku enggai ka ini aku sepa laya parai,
Enggau sida sabayan ka danjan lama nadai,
Enggai ka enggau orang diau
Di seberai ninting lanjan.
Lalu angkat Aji menjadi ka api,
Lalu tabak ka iya dedak bunga nanyi.
Lalu nyapa Kumang Cherembang Bintang
Sarang lemambang menang bebeli.
Anang kita nganu ini aku, Aji,
Aku sayau ka ini aku sepa laya mati,
Enti gawa nadai agi alai aku nanya
Muntang pua baroh hari,
Enti aku nganyam selok
Nadai agi nunjok
Ka aku buah lingkok,
Ngambi rayok aur bediri,
Enggai ka ini aku sepa laya bebadi,
Enggai ka enggau orang niti jampan penguji,
Enggi sida sabayan ke danjan dulu mati,
Tekalih ati belaboh rawan.
Kita ga enda nemu aku tau tilit
Di burit peti nanyi,
Kita enda nemu aku tau belaba,
Di jangka dalam ati.
Kita nampong kelulu
Leka jako pekirum pesan,
Kita ga nampong kereja
Anak mensia baroh bulan.
Nya baru iya ngambi sutar tali
Enda kala dibuka,
Gaga tuai Lawai kalia jaga,
Nya baru iya ngambi keban bunyi,
Enda kala telenga saumor nyawa.
Nya baru Sigai seduai Aji
Ngeripit di burit belansai apong,
Nya baru seduai nyimpan
Di bungkan buloh laung.
Lalu ma seduai pelawik ka belakang.
PULAI NGIGA PENGAROH.
Sigai seduai Aji pulai.
Nya baru betebang petai
Pedalai rambai,
Nyadoh tua betuboh bebai pulai.
Lalu kejang ka langit landai
Baka pejalai kapal asap.
Lalu kejang ka langit landong,
Baka lumpong tajong sarat.
Manggai di Menoa Bulan.
Kejang ka ari nya,
Manggai di penjurai langit landai
Baka bingkai tanggui genarang.
Manggai di punggang langit burak
Baka kerimpak ladang sarang.
Nya menoa dipangkang Setia,
Ke benama tiga puloh,
Nya pangkang bujang
Tinggi danjang,
Ke begitang mali laboh.
Bini iya Endu Sudan
Tau bejalai malam nyelam rau,
Kumang tampak terang
Tentang bulang mata saribu.
Manggai di pendai Sengalang Burong.
Kejang ka ari nya,
Manggai di daloh sungai buloh,
Ulu iya berauh munga ketunsong.
Manggai di sungai nanap
Madang engkalat,
Ke dipantap ambi ka panchong.
Nya pendai Aki Lang,
Benjulok pandok ranggang
Sundang surong,
Nya pendai Aki Lai,
Bejulok unggun legai
Api mau nadai bepapong.
Manggai di Menoa Raung.
Kejang ka ari nya,
Manggai di batu senggal,
Baka tangkal gigi tangga.
Manggai di tebing ninding,
Entak pating sabang tekura.
Nya dipangkang Raung Bungang,
Belanjang selong,
Dipangkang Raung Buntat,
Lebat jabong.
Manggai di Menoa Raja Durong.
Kejang ka ari nya,
Manggai di urat gelenggang pansap,
Tau alai ngali ubat simpulai padi.
Manggai di tanah gelenggang tarah,
Tau alai bulih tuah menang bebeli.
Nya dipangkang Raja Durong,
Bejulok Lumpong Tibang Bebaring,
Kadua nama iya Dambar Getah
Ke berandah mandang tinting.
Bini iya Endu Dara Talun Pelangka,
lyak Kuta bedinding hari.
Kadua nama iya Kumang Subang Bekaki.
Manggai di Menoa Jembu.
Kejang ka ari nya,
Manggai di seletak bintang banyak
Besapak enggau sedan bulan peranama,
Berumpak enggau anak bintang Melanau.
Nya dipangkang Raja Jembu,
Ke dudok di batu dinggai-dinggai,
Dipangkang Meta Raja Pengibai,
Bini iya Kumang Baku Pelimbang,
Ngembuan lemambang ubat pengembai
Endu Endat Baku Kansat,
Ngembuan Ubat Simpulai Umai.
Manggai di menoa Bengkong Apai Kuang Kapong.
Lengka ka ari nya,
Manggai di dan mengkok
Ke penindok raja jelu,
Batang ke beguyang jadi rumah.
Daun ke sebumbun nadai bepesu,
Tarok ke dikempok jadi buah.
Nya menoa dipangkang
Bujang Tangga Rirang
Penimba tenang batang danau,
Nya dipangkang Bengkong,
Apai Kuang Kapong,
Ke tau manjong kalau-kalau.
Bini iya Seri Bangi betachak sulong,
Cherembang Bintang besanggul tangkong.
Kejang ka ari nya,
Manggai di embawang belubang,
Alai Dara Cherida
Ke becheremin tampak moa.
Manggai di puchok nyiur beguyang
Kena pandang panas bisa,
Nya dipangkang Bujang Kuang Kapong,
Nya dipangkang Nira Raja Burong.
Bini iya Endu Sudan,
Ke penyulam sabok simpong,
lyak Tekarak Bekungkong Rekong.
Manggai di menoa Bunsu Petara.
Kejang ka ari nya,
Manggai di menalan palan betajar
Kena langgar pedang changka.
Nait ka bukit pangka ngitar
Lantar sumpit tibong temaga.
Ngebu ka terumbu sarang ular,
Anang telengga bara rindang
Ngemata ka pedunian ayam raja
Nyabong ka tuchong gunong gemala,
Bula tinda kechirira tampak terang.
Manggai di punggang batu berua
Kena pansa beras kuning
Ke perenching mandang punggang
Jalai raya.
Mansa lubang sawa
Ke ketawa rising-rising,
Ngading sentika.
Mansa engkeramba gaga Keling
Baka ke deka gila angkat beladang,
Nya dipangkang Datu Siko Tuan Baginda,
Nya dipangkang Bujang Pasang Sarih
Ke bepurih bulih benda,
Bini iya Biku Bunsu Petara
Pantan Inan Jadia.
Manggai di menoa Selampandai.
Lengka ka ari nya,
Manggai di munggu madang pudu.
Ke diteku gelong ka tuong,
Ambi orang ka indu tau padi.
Manggai di lembang pungga agang
Arang tebelian,
Alai nyepoh pedang bujang berani.
Nya dipangkang Selampetoh,
Kai tau ngamboh rentang-rentang,
Nya dipangkang Selampeta,
Kai landik nempa ngaga orang,
Nya dipangkang Selampandai,
Kai berumah di tatai bandong tebiang.
Bini iya Endu Dara Upa
Ngemata ka bunga besi tenchang,
Endu lyak ke betanggui layu sundang.
Selampandai nyepoh kitai mensia.
Nya baru jayuh-jayuh betebang ipoh
Selampandai nyadoh ketuboh
Berengkah nyepoh.
Orang ke burok sepoh semina tunjok
Lak ka tindok langa-langa.
Orang ke bula sepoh lengka
Lak ka mua nusoi berita.
Orang ke bagas sepoh di dulang teras,
Lak ka pas ngaga raga.
Orang ke berani sepoh di dulang besi,
Lak ka berani muai nyawa.
Datai ba Menoa Pengaroh.
Kejang ka ari nya,
Manggai di tuchong Balai Nyabong,
Ke pengurong manok banda.
Manggai di tatai tipas langgai
Ruai ransa.
Nya tinting madang taring
Taja bekachukak,
Nya tuchong madang puchong
Peneka ngebak.
Ditu kitai mai ubat
Serangkap genap nadai ketimpang.
Ditu kita mai pengaroh,
Ke dibai kitai ngabang.
Nya baru nengelam ari dunya nyin lalu pansut ba dunya tu ari pun kayu malam.
Lalu nengelam sida ari pun kayu malam,
Ke engkeleman lama petang.
Lalu nyapa ari pun kayu raya,
Ke bekelita nadai orang.
Lalu rembus di temuda madang lalang,
Lalu rembus di temuda madang kelindang.
Nama menoa tu ditu deh?
Lalu bejako Raja Jembu,
Tu menoa anak aku Simpulang Gana,
Tu menoa anak aku Raja Sua.
Niki di rumah Simpulang Gana.
Nya baru tangga ke tuja tunjan tiki,
Lalau ke dijengkau purus sakali.
Nyau bejalai niti ruai,
Nyau kepai-kepai
Pejalai sida Sigai,
Baka kesulai lemai
Ke terebai sabong petang.
Lalu bejalai lanji-lanji sida Aji,
Baka kunchit kemali niti dan lintang.
Lalu tekusai deh ma Sigai
Di tengah ruai,
Dinga tak berangangai pegari sabak,
Tak tebuka deh ma Maga,
Dinga tak ka-a sidak-sidak.
Bini Simpulang Gana mai ngabang.
Tebang batang ambak dabang,
Nyadoh kitai anak
Betuboh nurun ngabang.
O, anang guai indai, ko Sigai,
Kati ko enggau anak biak enggi kitai
Tak bedau nyabak apin diperindang.
Kati ko enggau anak tuai enggi kitai
Bedau apin dikemilai,
Nunda indai sentawai tapang.
O, enti munyi nya
Tak lenga-lenga anak puna,
Ka ngua amba ribu tengang.
Tu baru kitai anak deka berengkah berua,
Ngading betimang.
WA
Wa Batu
Lalu begari bini orang tuai,
Lalu nempap singap rawai bepuncha.
Lalu meling sengkiling wang bunga,
Lalu ngara ka tumpa gelang segala,
Lalu ngelepi ka sakali sanggul rinda.
Pala iya ditata enggau lala minyak lunda.
Lalu ujak ka iya tisir tinggi,
Baka jereki tiang pancha.
Nya baru iya becheremin
Di gulin burit benda,
Nyeremin moa tampak
Baka senayak bulan peranama.
Nya baru iya nyerungkai
Bungkus saratus bali mensuga,
Lalu digenggam
Enggau petangan jari dua,
Lalu bai iya pansut ka ruai,
Lalu ngebu ka pintu
Ke bedaru bandir chenaga.
Peda iya tali wa
Udah kunda-kunda
Di jangka sengkar menawa.
Meda tali unan tak udah meruan
Berimbai dua.
Lalu betimang indai bujang
Nebah penyambang sera nyawa.
Lalu bejako ibu endu
Ke bekelulu nusoi berita.
Uji surong ka aku deh lantang anak
Tampang gelang kelayu
Ke berega lumor satu
Beri Antu Bunsu Petara.
Uji surong ka aku
Tampang gelang kelayu muda
Beri Selampeta
Ke tau nempa teruba iya.
Nya ga karong semilu batu ansah
Ulih apai nuan nanggong
Di sungai ai bah,
Alai iya nanggong jeritan sandah
Ke madah ka pajar merekah
Mandang dunya.
Nya karong batu galang,
Ulih apai nuan menya
Ari Nanga Batang Rajang,
Iya nanggong laba kijang,
Iya mai pulai pimpin kendawang
Ke chinang baroh nyawa.
Nya alai bekau tu ila
Iya dibai tandang kita ngabang
Ngagai sida di Batang Paku nanga.
Engkah ka orang di panggau
Ke begurau tuntun dada.
Nya alai lalu diambi orang
Mai salanjau manok banda,
Bai orang bejalai
Niti penyurai rumah raya.
Nya baru orang ngengkah ka iya
Di dulang kayu chenaga,
Diengkah orang di panggau
Gelong pelangka,
Diserayong orang enggau punggang
Ampang mensuga,
Dibiau orang enggau salanjau
Manok banda.
Pagi hari tak nyau terang
Mandang peretang rumah raya.
Nya baru orang lalu ngayang
Belalang babi menoa.
Nya alai nuan lalu dianjong orang
Ka kampong tanah rata,
Digaga ka orang panggau
Begurau tuntun dada,
Dia nuan lalu digali ka orang,
Ba pelasar pemanah iya.
Nya baru tak kangau-kangau batu mipau,
Ngangau ka kamarau bulan peranama,
Nyau kangai-kangai batu umai
Ngangau ka kamaru panjai
Kena ngerekai reban kayu kerapa.
Peda tanah tak nyau merekah
Teman buah embawang lanja.
Peda tak begantong urat nudong,
Nadai agi ka padong raja baya.
Nya alai lengka ka enteran jako nya,
Enggau berinja sera nyawa.
Aku deka ngading indai jemerak,
Ke nanak ai tuak,
Kelimbak di awak moa benda.
Kena mudas ka Embuas gagai Burong Gaga,
Berindik di nyawa kijang melunggang.
Wa Besi
Lalu angkat Endu Lulong,
Telah Tempukong Ati Tanah,
Digelar orang Saripah Adi Tuan.
Endu Kumang ditelah orang,
Petakang Bindang Biduyah,
Ditelah Kelasah Tikai Pandan.
Keba alai kaki dara mereti,
Kanji-kanji bediri
Di segi kerusi rutan.
Jari iya betekan di mija ladang papan.
Dinga lalu wa dindang iya munyi
Laut Sesang pulai ngempang,
Nurut ka seregang pasang malam.
Belagu umba besura munyi bini
Lana rindu gaga tebuka raya
Abis bulan makai malam.
Lalu nyapa berada karong menyimpan,
Nama pengawa nuan dia,
Tak menawa maioh macham?
Au deh indai aku ga agi nindok
Ka Raja Rambok orang ke datai
Ari lambok ai nyurok
Ari tuchong Gunong Periok,
Pechah rimok guntong pesok
Jumbok ka santok chuan besuran.
Aku agi ngadi Raja Rani,
datai ari babas kusi
Tanah ransi alai China Ah Kee
Ke bekuli mati demeram.
Iya ke baru datai
Di tisi rapi nengeri
Ditaban ka jenuar kapal api
Enggi bini Tuan Bili,
Ke bejalai sahari enda berenti
Niti besi ka besegi chuan besuran.
Au deh lantang anak pengkuan,
Nya ukai serintak nyabak sasedan
Nya ga leka buah gaga,
Iya ga rindu ngabang
Ka Batang Paku Kanan
Rindu dibai orang nepan
Di luan kapal jenuar
Ka datai ari nengeri menoa Siam.
Ketawa gaga datai di menoa
Sungai Pura,
Masok di moa kampong Gelam.
Dia iya ketawa sikok-sikok
Nepan di luan kapal Raja Brooke
Enda ulih tipok lambok,
Gumbang gemuan.
Lalu terentak di nengeri Sarawak
Nyelinting geretak
Nuju awak pasar Padungan.
Dia iya semuti ngetu
Saminggu enam malam.
Laban iya ati pegi
Nepan jenuar kapal Juli
Nyelinting nengeri puting pasar.
Dinga tak chapoh rioh
Inggar ketawa China Pusa
Betuboh maioh niti jematan.
Tang deh iya bisi tetampai
Ka berangai adi sampan,
Ke baru datai ari ulu
Paku tebing kanan.
Lalu nambang besi salampang
Nepan perau bangkong jungkang
Nurut ka seregang pasang malam.
Datai iya di ai kaki kerangan
Dia iya sama sarikat angkat besuar.
Tak enda berasai endor sida datai,
Ba rumah orang ke begawai
Sedia rendai piring penganan.
Lalu tuchom ketawa besi mata,
Tepeda ka tangga Dayak rumah Iban.
Lalu niki ka rumah panjai
Masok ka meligai panggau papan.
Ketawa gaga besi baja
Ninga nyawa lemambang rariga
Ke bejerita maioh macham.
Hari pan tawas teringkas merekah pajar,
Baru orang muka meligai pua panggau papan,
Lalu dipedua orang ke empu pengawa
Sama bela nadai ngakal.
Nya baru angkat jenawang bujang mipau,
Lalu nganjong iya ka kubau langkau putan,
Dia iya lalu dibandong
Bujang lempong
Enggau lumpong kayu ruan.
Lalu diengkah iya di tanah
Tinggi nempekok,
Di munggu entap neladok,
Ari baroh ribut nyurok
Munyi tutok lambok Wong Mutan.
Lalu digaga ka bujang bula,
Pua arang tebelian.
Lalu dipenjadi ka Aya Lidi
Api mau daderam.
Lalu puput kebu Aya Gayu
Enggau lelabu bulu ayam.
Taja gurong-gurong sepu siong
Nampong ujong mulut putan.
Tak chinang-chinang besi salampang
Melakang undang nempala ketam.
Lalu ditanggong Bujang Lempong,
Disurong tulong ditan.
Lalu digali ka Aya Jali
Dilenggi pala tempan.
Lalu kamang-kamang pandai tukang
Nenchang iya enggau
Sebanang tukol pandam.
Lalu bebitak tuboh pandak
Kekayak manjai lengan.
Lalu tebuka besi mata
Bebintar ngeluar chapan,
Dia baru dibibit gerama Bukit
Disepit tarit ketam.
Mua pemanjai besi lantai
Bebintar mua pengeluar-luar,
Baru iya diasoh orang mandi ai angat
Sungai berasap tuboh sigat besi umat
Ke tekajat jampat nyelam.
Baru iya disaoh orang
Bambai semilu batu begam.
Lalu perenching tuboh kuning
Ngambu diri dudok
Di paring dan emperawan,
Tak jejangah tuboh mudah
Ngambu diri dudok
Di peredah dan tebelian.
Taja giut-giut tuboh lembut,
Nepan dikarut janit anyam,
Bejako duwi-duwi besi keransi,
Muji diri berani tajam gerenyam,
Lalu angkat Bujang Lempong
Nganjong iya nebang
Batang pitoh chundong,
Ke libong-libong tumboh
Di tengkelong rapi kerangan.
Angkat Bujang Bula
Nguji ka ati berani mutus ngempa
Berimba dundong kampong kayu kepapa,
Pantang tebang ngapa enggau lengan kiba
Ke lalu mentula rapi memperan.
Lalu angkat Bujang Ganggam,
Nguji ka ati ke berani mutus tajam,
Nebang batang kayu tekam denjang samilan,
Baru iya ati bebendar,
Sandih ka tundan tuntong delapan.
Baru pantang Aya Jang
Enggau kabang beliong tajam,
Pantang tebok taja retok-retok
Munyi pantok belatok malam.
Pantap Aya Igat mua pemalat-malat
Munyi rejat injin papan.
Pantap gaya Bujang Melisa
Indah enda munyi geruda injin kapal.
Dia umbang tebang tak ngelayang
Ninggang dagang nengeri China
Ke tau ngerumpang gudang wang
Ringgit dichuan.
Dia kulit tak teperenchit
Ninggang Makulit Kayan Mekam.
Baru bisi semetik
Munyi kikik ketupong kanan,
Tak semetak munyi ka masak
Chagak bedil meriam.
Lalu meletop munyi ka nyelop mesin gan,
Dia puchok tekam tandok
Tak berikok mupok tetensam.
Batang kedang tulang tak tekejang
Naban ka dan.
Lalu rebah ka tanah pala memperan
Ninggang rumah Udut Laut Haji Man
Runtoh jempayan pelamatang pinang,
Ke ngasoh iya serintak nyabak sedan-sedan,
Madah ka diri charik salebuan tikai pandan
Pechah sengkapan tikai penyembah.
Dia ujong tetensam, tengah tengelam
Pun nadai ayan kena entam belayan
Padi nyadi bauh memadang.
Wa Bungkas.
Lalu berua bini Orang Tuai
Di unda puting pan,
Lalu betayun Indai Endun,
Ari kusun kayu kanggan.
Lalu betimang indai orang
Nebah penyambang dabong lancham.
Uji surong ka aku lantang anak
Batang pudak entak chundong.
Belit labong sakayu
Belachu tampong kanggan.
Uji surong ka aku batang aur bacha
Peguna raja bansa tuan,
Uji surong ka aku batang aur surik,
Ke gerenik lulong dianyam.
Nya ga karong kerubong karong bungkas
Batas kilas tau mesan ka panas
Sintau kamarau bulan lapan.
Ni nuan buntat tandok idup,
Ke bejalai kimut-kimut,
Dijeput lembut kering digelam?
Ni nuan ladin lungga lilup,
Pengeraut kukut tuai Iban?
Nya ga karong semambu ngandong
Tengah iya nyintong
Ujong iya begelong,
Baka serumbong api dian.
Nya gemala ke segenda panggum chit,
Taring uting babi mit,
Tandok rusa ke periga pampang besapit,
Nya pemuru antu pipit
Kena ngerari ka antu chit
Ngambi ka iya pindah
Ka Kanowit kepit Machan.
Nya karong gemala
Ke segenda panggum ringau
Taring uting babi karau,
Tandok rusa ke periga
Bepampang runjau,
Pemuru antu empangau
Kena ngebu ka antu alau
Lak ka iya pindah
Ka pulau madang bemban.
Nya ga gemala
Ke segenda panggum tuchok,
Taring serenti babi gemok,
Enggau tandok rusa
Ke periga pampang pugok,
Pemuru antu sampok
Enggau antu senurok,
Sintak enggau linsar lambar buok,
Surong ngagai Raja Rirong,
Enjok ngagai Aki Ungkok
Tikam ngagai Ini Andan.
Nya baru ngabas umai gelai indai anak,
Datai iya di ulu punchak lebak,
Peda iya retak nadai utai ngalak nya
Umbang iya sapiak
Tau kena anembiak berumpak tuboh lapan.
Lalu bejalai deh indai gelai ibu sanu,
Ka tanah belakang munggu,
Peda iya labu nadai utai manah nya
Bebuah baka gerugu batu kerangan.
Lalu bejalai ga indai gelai
Meda entekai bebuah bekarundai
Baka lengguai besai besegi lapan.
Meda padi tak mua penyadi kedil belayan.
Nya alai tangkai ngambu diri lelai
Ka pantai tanah Labuan,
Ngambu diri nerekam kemedan sarang wang.
NURUN NGABANG.
Lalu lengka ka berua ngading betimang,
Tebang nyerumbang ambak dabang,
Nyadoh kitai betuboh
Bala Simpulang Gana nurun ngabang.
Lalu betusun baka daun
Tapang di tebang,
Nyau bapit-apit baka anak itit
Mansang nyemerang.
Lalu kejang ka perabong itong
Baka tempukong sarang semut.
Lalu kejang ka rajang nunggang
Baka tugang manok bangkut.
Lalu manggai di batang lunggak lunjang
Palan kijang lelak berumpak.
Manggai di tuchong bandong sinjang,
Alai beruang ngiring anak.
Datai di menalan.
Lalu manggai di menoa Situn Itun
Ke balun mesai kibong,
Manggai di menoa Siling Iling
Ke begenturing baroh rekong.
Nya pangkang Kak Dendang
Bagak teratak,
Nya pangkang Bangau Labang
Betugang burak.
Menoa Manang Jaban.
Kejang ka ari nya,
Manggai di menoa manang Jaban
Mangkang sepan babi kepong.
Menoa Manang Ayang.
Kejang ka ari nya,
Manggai di tatai panjai
Redai tangkai bunga sesangga,
Manggai di lebak panah landak
Ambi ka serepak engkuti uma,
Nya menoa pangkang Manang Ayang
Aka Bujang Simpulang Gana.
Nya menoa pangkang Manang Tuai,
Aka tuai Raja Sua.
Laki iya Aji Pati Payang
Pengibun ulun,
Menteri Mamang pengibun jaum.
Ni ulun nuan deh Pagun
Nadai kami peda?
Ni pengurang nuan manang,
Nadai kami tela?
Lalu siat ka iya atap,
Bap enggau kebat keberaya bidang,
Siat ka atap lama
Bap enggau pua bali tengkebang.
Nyin ulun Kabong aku uchu
Mensiang batang mengkenyang ngandong
Ulih aku meli enggau bejong
Bungkus samakau.
Nyin ulun China aku uchu
Mensiang batang mengkenyang jera
Ulih aku meli enggau saleka
Pinang mansau.
Menoa Sangkar Besi Pengibun Tibang.
Lengka ka ari nya,
Manggai di tanah lengkap
Munyi ke nempap moa beledi.
Manggai di munggu nyengku
Baka teku bulang taji.
Nya pangkang Sangkar Besi
Sebah berambun,
Pedang Belimbi patah besemun,
Bini iya Kelam Benyi belapak bentang
Keban Api Baku Pelimbang.
Kati nuan enggau kami nandai aki
Mansang ngabang,
Kati nuan enggau kami nengua
Nurun masang?
Enda aku enggau kita uchu,
Aku tembu ngemata ka terentang
Diambi anak mensia
Ka tibang gaga ka durong.
Aku tembu ngemata ka enteli,
Ambi anak mensia ka kulit
Tibang tampong.
Menoa Menteri Dani Penyaga Panggal Benih.
Kejang ka ari nya,
Manggai di tanah nyadi
Baka temuli langgu angkong.
Manggai di munggu nyengku
Baka teku taji selong.
Nya pangkang Menteri Dani,
Tampak temuai.
Nya orang ke berita didinga Lawai.
Bini iya Indai Emelai Kumpai Nyelenggi
Tinggi di lepi sanggul lintang.
Kadua nama iya Bunsu Betusu Linyang.
Kati ko nuan aki
Enggau kami nandai mansang ngabang?
Aku enda enggau kita,
Pengawa aku tak bereba nguan menoa.
Pengasok aku tak nyumbok nadai lepa.
Aku tu ga ngemata ka buah sakemba kembong,
Aku tu ngemata ka tangkai rambu ubong.
Takut ka orang nungku nempalong burong,
Takut ka orang matah ngambi ka dujong.
Manggai di menoa Anda Mara.
Lengka ka ari nya,
Lalu manggai di Semambu Marau
Baka sumbok tibu pengerang.
Manggai di Sega Wi Balau
Baka tina pakau bentang.
Nya dipangkang Anda Mara
Orang raja nadai mantah,
Nya orang ke raja nadai ngeluah.
Bini iya Endat Baku Kansat
Kebelap Mandang Bintang.
Sudan Baku Intan
Baka Paduman Ayam Dagang.
Kati nuan enggau kami
Nandai nurun ngabang aki?
Aku enda uchu,
Laban pengawa aku tak bereba nguan menoa.
Laban pengasok aku tak suntok nadai lepa.
Aku tembu ngemata ka munti ruya
Anyut datai ari Laut.
Aku tembu ngemata ka
Rambing pending kelinga,
Ditanya enda tau nyaut.
Nama nya deh aki?
Nya ga karong begeri benda menaga,
Nya ga karong guchi raja benda.
Manggai di Batu Ansah.
Nyau manggai di tanah lenggam
Palan Ini Andan
Ngebong ngeruang.
Manggai di tanah nyala
Palan Dara Ansa
Begilik mata menang bedagang.
Laki iya Laja badas baka
Chelum genyeling,
Kadua nama iya bujang bidik
Mata lansik ke begilik jauh perening.
Nya orang mangkang batu anggong
Ke beruntong ngiga empu,
Orang mangkang batu timah
Ke belimpah mail lebu.
Lalu datai sida Sigai
Lalu beguai ngilir ngansah.
Lalu datai sida Aji
Lalu bekenji muai tumah.
O, lapa kita tak ngansah
Ba batu aku enda minta?
Kita tak ngansah
Ba batu aku tak enda nanya.
Aku enggai ka batu aku lulut
Ulih gelam.
Aku enggai ka batu aku lichin
Nempala ikan ngaban.
Besai pemusong kita ila,
Besai pelimpah kita ila.
Nama pemusong kami deh aki?
Busong bedagang kita menang bebeli,
Busong ngayap kita bulih bini,
Busong bumai kita bulih padi.
Busong ngayau kita
Ngara leka balang bedai!
Endang utai dikenyap
Ka nya aki diambi mimpi.
Endang utai dikedeka
Ka kami anak lelaki.
Manggai di Pintu Tanah.
Lengka ka ari nya,
Manggai di tanah lengkap
Munyi penyayat nyepu serunai.
Manggai di tanah mensul
Munyi ke mangkong bunchol
Sambang bebendai.
Nya dipangkang Laja Gila Ensuan
Ngemata ka menalan tanah ladu
Pangkang tegong remaung dan
Pengibun enturan pintu batu
Bini iya Endu Penyiru Hari
Datai ari seregu rau meranggang,
Kadua bali nama iya
Endu Penyiru Burong
Datai ari ungkap nudong
Padong ular kendawang.
Malik ka moa
Meda baka kerapa Nanga Paku.
Malik ka belakang
Meda tak sempal galang indu batu.
O, tu baru kitai labah tulong lebu,
Tu baru kitai nadai jalai enda lalu.
Lalu bejako Bujang Simpulang Gana,
Ni kita ke madah ka lengan kanan kita
Ke ganggam berumpang batang?
Ni kita ke madah ka tapa kiba kita
Ke teleba landik mensiang?
Anang guai meh bapa,
Lama manok biring tu
Udah kinding-kinding deka mintih,
Lama kaki tu udah bekenji mai begelih.
Lalu bejako orang ke nyaga pintu
Pintu tanah rapit tu enda tau alai kita
Bepekit nguji ka ati,
Pintu tanah lang tu enda tau alai kita
Beperansang nguji ka pemerani.
Nya baru iya ngepai enggau bingkai
Tanggui seraong,
Lalu tanjal iya enggau gandar
Tugal bekurong.
Lalu tebuka pintu tanah lada,
Tau alai tama berimbai dua,
Lalu tetukang pintu tanah lang,
Tau alai ngabang mansang sereta.
Peda tak lalu terang mandang menoa,
Peda tak nyala panas kra,
Mandang la-a rajang kerapa.
Menoa Rengguang.
Lalu kejang ka ari nya,
Manggai di batang pungga pungkang
Baka kengkang leka pelaga.
Manggai di ungkap ngeruang nyadau
Baka kubau Imam Molana.
Nya pangkang rengguang
Ke tau betimang badi-adi,
Dipangkang Suka Dana
Ke tau bekana dinihari.
Menoa Sigan.
Lalu kejang ka ari nya,
Manggai di paya madang buan
Baka tensang pending indu dara.
Manggai di daloh madang mararn
Baka laja naban ka pemunga.
Nya menoa pangkang Sigan
Bukir lengan, kelingai kala.
Nya pangkang Sigah
Bukir pah empelawa jawa.
Bini iya Mambu ke bebulu
Bebaju landak
Ke pengelunjak antu kudi,
Ranyai ka terebai kepak-kepak
Ke pemuai utai jai.
Menoa Engkemmba.
Kejang ka ari nya,
Lalu manggai di seregu rau rangkai
Pemulu burong.
Manggai di kumpai nyelulai
Patah kejebai tandok labong,
Nya pangkang tedong kacha
Ngipa terumbu,
Engkeramba Baba pemuru jelu.
Laki iya Nading Gila ngeliling langit,
Buau Nyada di tuchong bukit.
Kendi Aji.
Kejang ka ari nya,
Lalu manggai di kendi aji
Dua berimbai
Balang undang tampak temuai.
Nya dipangkang seranda
Ngemata ka seraka pampang jalai
Dipangkang salendik
Ke tau nilik anak temuai.
Nya orang mangkang jalai besai
Mua pemaioh,
Nya orang mangkang jalai
Ke betumbok tujohpuloh.
Kampong Baung.
Kejang ka ari nya,
Manggai di kampong baung
Enda didinga kesuong nyumboh bujang.
Manggai di kampong besai,
Enda didinga ruai
Malai di tatai panjai belamatang.
Menoa Aki Dunju.
Lengka ka ari nya,
Manggai di kemunting umang
Ke dirembang baka ke diduju.
Manggai di lalang benang
Baka ke dipantu.
Nya aki nuan Dunju,
Berega ka duku,
Ibun iko ular tedong.
Nya aki nuan langkau
Ngemeran ka tajau,
Ibun likau nabau nyengkilong.
Menoa Durong Biak.
Lengka ka ari nya,
Manggai di langgong ngeruang ngebong
Baka jong raja Belanda.
Manggai di ungkap ngeruang nyadau
Baka kubau Bunsu Petara.
Nya dipangkang Durong,
Bejulok Sukong Lamba Jinggau
Ngelembong ka burit tibang bepuncha
Jengalang Raja Diau
Lantang anak Simpulang Gana.
Bini iya Endu Sababut Rumput Kerajai
Tumboh engkilili nisi antara,
Kadua nama iya Endu Sababut
Rumput Laman
Rengai-rengai ngambu diri bambai
Ka tetai bintang tiga.
Nya baru manggai di Nanga Jawa Jingan,
Alai temuai datai bekembai kajang
Manggai di titi kawi tebelian
Numpu ka sukan tangga bintang.
Nya dipangkang Bunsu Petara,
Ke ngemata ka kitai
Sadunya baroh remang,
Nya ngemata ka kitai
Barang ke raja
Enggau ka umang.
Bini iya Endu Sudan
Sabambam Balut Sirih
lyak ke serintak nyabak kasih.
Kati nuan enggau kami
Nandai mansang ngabang,
Enggau kami nengua nurun masang?
O, enda aku, laban pengawa
Aku bereba nguan menoa,
Pengasok aku tak nyumbok enda lepa.
Enti anak mensia nebas
Aku rindang ngemata ka sida,
Enggai ka terimbas ka pala patong.
Enti anak mensia nebang,
Aku enda tau enda ngemata ka sida,
Enggai ka kena rinding saing
Pending beliong.
Menoa Ngelingkong — Bansal Perau.
Lalu kejang ka ari nya,
Manggai di tebing rarik gading
Baka siring tangkong kenyalang.
Nya pangkang Ngelingkong
Ke beberita jelai ngelambong,
Nyentok ka kebong langit ngeruang.
Manggu ke beberita ngena lagu
Didinga orang saribu bap remang.
Bini iya Endu Dara Chanda
Ke bedada lengkap ngeruang.
Kadua nama iya Endu Dara Bajik
Belakang ngelentik
Baka urik merabong kajang.
Nya orang mangkang ai chiru,
Baka madu minyak kepayang.
Nya orang ngemata ka rantau,
Nyandau randang.
Dia orang ke mansang ngabang
Lalu betugong baka lempaung
Ngembong ka batang.
Tak gelumu sida dia
Baka tematu kerang kepayang.
Nya baru pantap kemunting umang
Simbang sakali.
Ni ai tu alai kitai berengkah mandi?
Nyin lubok genilong dalam jebong,
Nya ga udah ditikam ka aku duyong
Minyak pemandang,
Nya di lubok genilong dalam empat
Udah ditikam ka aku ubat kabu kelap,
Pemampul butang.
Nyin lubok genilong lalendu,
Udah ditikam ka aku minyak garu,
Lak ka tuboh kita balu-alu,
Sium pengabang.
DATAI DI PENDAI.
Mandi.
Lalu mandi Bujang Simpulang Gana
Di lubok dalam rinda
Ayan kerangan manah baka.
Lalu pansut iya tak ngenggam
Tandok ikan jok-ara,
Lalu sua iya ngagai
Peruji ati sulu dada.
Peda nuan pemanah ikan jok-ara
Ukai nya orang tuai,
Taja nuan salah tentang
Enggau bulang leka mata.
Nama nya tak begeri benda menaga
Ke dedua ningka rengayan.
Lalu mandi Raja Durong
Di lubok dalam jebong,
Ayan kerangan lansar matong.
Lalu ngenggam batu tandok adong,
Lalu pansut iya sua iya ngagai
Peruji ati sulu idong,
Peda nuan pemanah tandok ikan adong.
Nama nya tak ukai tandok
Ikan adong deh ambai,
Nama nya tak begeri tajau lempaung,
Peda nuan tak bebulu gadong mansau redam.
Lalu mandi Kumang
Sengelang Bintang
Genarang Tanggui Buloh,
Kepai-kepai Ngelayang
Didandang Danggur Uma,
Kadua nama iya Sudan
Salenggam Bulan
Sarentam Tanah Tumboh,
Garas-garas Tampak Panas Tengah Menoa,
Lalu pandi empas iya
Munyi empias ujan jarang,
Pandi tipok iya
Munyi lambok wong nunggang.
Pandi lembau iya
Munyi ke nyarau sibau
Mansau satakang.
Begari.
Tebang kempan berangan ujan
Nyadoh ka tuboh bepasok ngepan.
Lalu begari Bujang Simpulang Gana
Lalu melit ka sirat panjai
Nyambar kerigai rusok marang.
Lalu masok ka simpai rangki
Baka kenyali nepan di rangkang.
Lalu melit ka labong lalong
Baka sengkilong tedong tiang.
Lalu umba iya enggau
Laga bulu kenyalang.
Lalu bandong iya enggau
Upong takang mengkenyang.
Depur-depur betebang mudor,
Udah tembu mandi lalu betunda sanggul.
Sanggul orang ili lantang anak
Enda tau ditunda,
Bagas rimpi tiki lita.
Sanggul orang ulu enda tau ditunda
Laban nya kelalu mua pengena.
Sanggul orang Layar enda tau ditunda
Ke luar lapis taya.
Sanggul organg Paku enda tau ditunda,
Kelalu mentada.
Sanggul orang Rimbas
Enda ga tau ditunda
Kelalu ringgas baka iko pusa.
Sanggul silai sida di
Batang Rumpang Landai,
Orang ke gawa megai gawai
Nya baru tau ditunda
Baka penerebai burong puna.
Sanggul lintang
Enggi sida Batang Rumpang
Baru tau ditunda,
Baka tugang kenyali lia.
Niki Ka Rumah.
Tebang petai pedalai rambai
Nyadoh kitai betuboh mupok bejalai.
Gari kitai ke jai tinggal
Ka ba rumah Ini Jambi Alang,
Gari kitai ke basah tinggal
Ka ba rumah Jerah Kumpang Balembang.
Lalu bejalai Bujang Simpulang Gana
Nengah jalai rinda
Lalu niki tangga laka
Ka bengkeramba dua-dua.
Jengkau lalau kerasau buloh bala,
Ngema taring uting babi menoa,
Enggau tandok rusa
Ke periga pampang tiga.
Ngenjing lenggi-lenggi manah baka,
Tempuga iya tak mua pengena,
Umba bulu ruai ransa,
Ke disalut iya
Enggau bunga rarak mengkenyang.
Lalu bejalai Durong niti panti landi
Baka pengaki manok sabong.
Lalu niki tangga laka
Ngengkang dabong,
Lalu nyengkau lalau
Kerasau buloh laung.
Ngema taring uting babi kepong,
Ngema tandok rusa
Ke periga pampang nyelundong.
Lalu ngena laga umba bulu burong
Ke disalut iya enggau upong,
Balong lawang.
NGALU PETARA.
Bebiau enggau manok.
Kitau-kitau kantok salanjau
Nyadoh ka tuboh deka bebiau.
Lalu angkat Laja nangkap manok banda
Ka betada ringkat empat.
Angkat Lemandau nangkap manok sidu
Ka bebulu usu rapat.
Angkat Keling lalu nangkap
Anak uting,
Ka betaring mesai kawat.
Lalu bejalai niti penyurai
Rumah panjang,
Lalu ngembing dinding
Ka perenching linsu mandang.
Lalu nengah tempuan nyapan,
Kelalin anggam nguku kijang.
Lalu begelih enggau ripih tiang
Lamba medang.
Ngiga ruai endor dudok.
Ni ruai orang ke galang indu batu,
Ni ruai orang ke tuga pun kayu?
Nya baru dua kali
Rengai-rengai mendu ilai,
Nyadoh ka tuboh Simpulang Gana
Ke datai baru nemu ruai.
Nya baru tetemu ka ruai orang
Ke lelabi indu gumba
Penanjak ai dras.
Nya baru tetemu ka ruai orang
Ke beragok rimpak moa,
Teleba naban ka reban manok bangkas.
Tu baru tetemu ka ruai orang
Ke tedong indu kacha
Ke teleba nyengkilong di pun kayu kempas.
Belaboh Dudok.
Nya baru lentok-lentok langgai manok
Nyadoh ka tuboh Simpulang Gana
Ke datai bebai dudok.
DENJANG.
Nenjang lelaki Tuai Gawai.
Lapa matahari kitai ke saharitu
Ke pegari mandang tiang?
Mata panas enggi kitai
Nyau mandang idas pakan melintang.
Uji kinsit ka nuan rarit baku tantai,
Uji nyeliah nuan buah pinang tuai.
Enggai ka nadai jalai anak lemambang
Tu mansang nenjang,
Minching batang temiang kirai.
Lama aku udah meda kita ke sama bela,
Ke lelinga dudok lelempai,
Ke tinggi di suli labong jebai.
Ke ringang-ringang
Baka puchok tapang undang
Wan idang madu nyangkai,
Ke ligong-ligong
Baka puchok tapang betenong,
Kabong burong angkat terebai.
Tak mua penakut meh
Anak bujang Lemambang Ensilup
Sasingkang surut enggai bejalai,
Tak lembau meh
Anak bujang Lemambang Empeliau,
Semadi aku ngabis nembu ka gawai.
Tu baru aku nyau ka ngerakit nuan
Di leit ladang tikai,
Aku ka betapak enggau nuan
Dudok berimbai,
Betapak moa enggau anak bujang
Lemambang Tangga Lulai.
Ari sapiak nuan tu
Denjang Bujang Rangkang Kirai,
Ari sapiak nuan tu denjang Ngelai,
Katiga ngaum nuan
Ke berintai dudok bedenjang.
Tang enti lain kelulu leka jako
Anak bujang Lemambang Tupai,
Anang ga nuan mantah
Enggau dilah dabong landai,
Anang ngemalu tudah aku
Di lempedu tangkai kamai.
Laban lambu aku tu
Enda tau ngelulu
Ka nuan enggau leka jako
Nyampau di rintai.
Tandang aku enda nemu nimang nuan,
Enggau penyambang dabong landai.
Tu tak lain kelulu leka jako,
Anak Bujang Lemambang Tupai.
Enti kitai begawai ka leka begumba
Balang begundai,
Enti kitai gawai rindu
Ka pugu buloh tuai,
Nemu ga aku ngelar nuan
Baka salanjau manok tawai,
Ukai enda sayap enggi nuan biap-iap,
Munyi terachat gendang kumbai,
Kukok nuan tak rauk-rauk,
Munyi ka nyentok di keruntok
Langit landai.
Ukai enda iko enggi nuan tak merundu
Nipas perau bangkong panjai.
Tang naka nya ga aku
Ngelulu ka nuan kia
Enggau rasa dabong landai
Laban kitai tu gawai gaga
Mela menoa baroh peranama
Bulan mingkai,
Laban ditu kitai ngintu
Perigu batu umai,
Enda menawa taun kita ka ila,
Nyurong ka tangkai.
Lalu mansau meh
Padi timau enggi nuan
Sadandang umai.
Lalu patah ka nuan
Pinta tulong batu getah,
Pinta saup batu tanah,
Lak ka enda mindah
Mungkal penyedai.
Lalu diketau nuan
Pinta tulong batu randau,
Pinta saup batu kamarau,
Awak ka menoh ka sintong
Sampai ka bingkai.
Nuan nyau ngangkut iya
Pinta tulong batu ribut,
Pinta saup batu semut,
Lak ka berebut bebai pulai.
Nuan nyau nuang dalam tibang,
Pinta tulong batu gumbang
Pinta saup batu pasang,
Lak ka nyegang ka tibang
Mua pemesai.
Nya alai sigi enggi nuan
Ka lenggi rapas japai,
Pitak enggi nuan
Saserak tuntun kerigai.
Nya alai berita nuan
Sadura jauh jelai,
Tak ngelambong berita nuan
Ensurok kebong langit landai,
Engketik rita nuan ka tasik
Naka gilik pantai Brunai
Nya alai ninga nya Laut
Pan nyau berebut sampal datai,
Dayak tak bela bisi nemuai.
Lalu lantar ka Laut Bidar indu berangai,
Lalu nengah gilik tasik besai,
Lalu tampong iya layar rinchong
Baka ke ngerurok kebong
Langit landai.
Lalu merau ngikut ka pupu
Gumbang bebungai,
Datai ba pengkalan nuan iya lalu sangkai.
Lalu tanchang ka iya
Di likang tali panjai,
Udah nya niki ka peretang
Rumah gegiai.
O, jadi rumah nuan Udong Wai?
O, lalu meh Udong Laut Lawai!
Lalu dudok di lingkok anyam tikai.
Bidik endar nuan nemu aku nyembi
Simpuli padi merakai.
Nama berita kita deh Abang Lana maioh datai?
Nama kabuah kita maioh nemuai?
Kami tu ninga berita nuan tak balat
Bulih simpuli padi nubai.
Berita nuan tak ngelambong
Ensurok kebong langit landai,
Tak engketik ka tasik
Naka gilik nanga Brunai.
Nya alai kami tu deka meli
Simpuli padi nubai,
Perenchit bisi kami mai Ringgit cherai,
Begeri bisi kami tu mai Tajau rawai.
Au deh Udut Laut Lawai,
Saleka enda asoh aku nyaya
Ka Lingga arong kitai,
Leka engketik enda meh asoh
Engketik ka tasik,
Naka gilik Nanga Brunai.
Berapa ni deh nya Udong wai,
Nakar ka kami satimpa
Panggong sabelansai,
Kena kami menoh
Ka perau indu berangai.
Bisi ga kami mai ka nuan
Buah ati mansang datai,
Kena tua bepangan bamat-amat
Sampai ka parai,
Mai ka nuan bebendai besai,
Ke betali rantai beburong rindang.
Nenjang Indu.
Bini Sigai tu lama udah datai
Di peretang rumah panjai,
Nadai ga aku tu udah meda orang
Ke empu pengawa pun gawai.
Enggau aku berimbai makai pinang.
Lalu bejako Bini Aji,
Lama aku udah datai
Di peretang rumah entali,
Kaki aku nyau penat
Bediri ngimbai tiang.
Tu baru aku nampai
Indai duan burong kenyali
Begamal linga-linga lenggi-lenggi,
Tu ila disadang aku ngelua
Ka sapi melali lubang.
Tu baru aku nampai indai
Duan burong tiong
Ke linga-linga ligong-ligong,
Tu ila disadang aku ngelua
Ka upong balong lawang.
Uji kinsit ka nuan deh wai mimit
Rarit baku tanggong,
Uji nyeliah nuan belabah
Pinang beradong.
Enggai ka nadai jalai anak lemambang
Tu kindang-kindang
Minching batang temiang ngandong.
Lama aku udah meda kita
Ke lelinga dudok bebandong.
Kita ka sama lenggi-lenggi
Baka kayu sawi ulu darong.
Kita ka sama ringang-ringang
Baka puchok tapang undang
Wan idang madu ranggong.
Kita ke sama nyemela
Ka janga bau nyurong.
Tak mua penakut meh
Anak bujang lemambang Ensilup,
Sasingkang surut sasingkang nyurong.
Tak mua pengenggai aku bejalai
Nengah tikai tudong long.
Semadi aku nembu
Ka kereja Simpulang Gana
Di geluga tanah gadong,
Tu baru aku nyau deka ngerakit nuan wai
Di leit tikai tampong.
Tu baru aku nyau deka
Betapak dudok bebandong,
Ari sapiak nuan tu
Anak Bujang Simpulang Gana,
Ari sapiak nuan Bini Durong,
Katiga ngaum nuan.
Betapak moa enggau anak
Bujang Kuang Kapong.
Enti baka kitai ke gaga
Ka leka begumba balang bedabong,
Rindu ka pugu buloh laung,
Nemu ga aku ngelar pintu
Rawai rimbong enggi nuan,
Baka rampai terabai
Enggi Tarang Apai Dungkong,
Leboh iya ke ngepong
Ka perabong putus pungkang.
Nya naka aku ngelulu
Ka nuan tunga kia
Enggau tempenga ujong dabong
Laban kitai tu gawai gaga
Mela menoa baroh peranama
Bulan kembong.
Laban kitai tu ngintu
Perigu batu anggong,
Nyeridi ka simpuli padi nibong.
Enda menawa taun kita ka ila
Baroh la-a bulan kembong.
Ukai enda jari kanan nuan tu
Udah ngenggam batu letan
Enggi Ini Andan
Kena nuan besimpan mansang nyurong.
Batu tungku enggi Ini Andu
Mesai telu burong bejampong,
Batu periok enggi Ini Andok,
Mesai tampok pinang begupong.
Ukai enda ba jari kiba
Enggi nuan tu tandok rusa
Ke beperiga bepampang nyelundong.
Enggau taring uting babi kepong,
Batu pesegang gumbang besabong,
Enggau batu reba
Ke kena wa ka leka bena
Melempai di pala apong.
Jari nuan endu mua penyidi
Nanam sirnpuli padi nibong.
Tebekan nuan di tangan ujong kudong,
Diuji ka nuan nanam jeluan padi nibong,
Ujak ka nuan di lebak ngulu ka bedarong.
Dia padi nuan mua penyadi
Kenyau ari kaki nyentok ka punjong.
Tak mua peneka padi paya enggi nuan
Ngampoh ka tuga kayu merebong.
Udah nya tak murai padi nuan
Nyurong ka tangkai, balat begempong.
Udah nya nyau mansau
Padi timau enggi nuan,
Lalu dipatah ka nuan
Minta tulong batu getah,
Pinta saup batu tanah,
Lak ka enda mindah
Mansang nyurong.
Enti nuan nyau ngetau ila
Minta tulong batu randau,
Pinta saup batu kamarau
Menoh ka lanji enggau sintong.
Enti nuan nyau ngangkut ila,
Minta tulong batu ribut,
Minta saup batu semut,
Lak ka bebai pulai
Ngagai peretang rumah chundong.
Enti nuan nyau nuang
Dalam tibang ila,
Pinta tulong batu gumbang,
Pinta saup batu pasang,
Lak ka ngisi tibang
Menoh ka durong.
Nya alai sigi enggi nuan
Ka lenggi tuntun rekong,
Pitak ka nuan beserak
Tuntun punggong.
Nadai utai mulih nya nuan
Simpuli padi nibong,
Nuan ga lantang orang ketuai
Megai penyurai rumah belong,
Nya alai rita nuan
Nyau sedura jauh ngelambong,
Nyau engketik rita nuan ka tasik
Naka gilik arong Kayong.
Samoa orang tak nadai enda
Nemu nuan magang,
Ka sereta datai nuntong.
Nya naka aku ngelulu ka nuan
Ngagai bulih simpuli padi nibong,
Nanam jenuan padi bindong.
Tu baru aku nusoi rita nuan
Ke agi mit lepong-lepong,
Leboh gumi indai nuan
Ke bepenti ka nuan
Mali makai lelabi gumba melepong.
Dia indai nuan nyau tetenggok
Ka jerok asam kundong,
Nyau ngandi indai nuan dalam isi
Ngandong di pun punggong.
Nya alai chukop semilan bulan
Peranama kembong,
Nya alai indai nuan
Nyau beranak ka nuan.
O, indu lantang nuan tu endu,
Ko Kejakang Manang Langgong.
Nya alai nuan pan
Nyau chukop malam ga,
Nya alai lumbi nuan pen nyau
Ka dianjong sida indai nuan mandi
Ka ai kaki wong,
Mesan ka Ini Andan
Datai ari engkeleman bulan kembong,
Ke nyandik nuan enggau punggang
Ampang belumpong,
Belalau ka kanyau kanggan gulong.
Lalu pasang ka orang gendang
Pangkong ka engkerumong,
Lalu san ka orang
Menira dua bebandong,
Nya alai datai lumbi
Nuan di ai kaki wong,
Di lubok dalam jebong,
Kaki nuan berindik
Di lampang bari andong,
Lalu didudok ka orang
Di semilu batu anggong,
Nya baru orang nabor ka pamping,
Piring tepong,
Ngangau ka seliu petutu ikan adong,
Lalu ngangau ka bunsu genali
Gumba melepong,
Nya baru nyungga ka pala
Enggi nuan endu,
Engkadah la-a bulan kembong,
Nya alai daki nuan rarat kili,
Naka reni pasang nyurong.
Nya alai jari kanan enggi nuan endu,
Ngenggam kerangan batu anggong.
O, pama deh lantang
Anak nuan tu deh endu,
Ko jako Kejakang Manang Keliong,
Kada enda nyulut anak nuan tu ila
Di kukut jari ujong,
Kada enda beluba anak nuan tu ila,
Ari berada karong kerubong.
Nya manah deh Manang Tali Liong,
Nama guna ke baka aku tu,
lya ga udah diberi aku mandi di ai,
Gaga Seragindi ke tau ngaga ai
Maioh betuntong,
Nunda adat Bujang Kuang Kapong,
Nya pun lumbi kami nemu
Meri anak mandi kaki wong.
Nya baru lalu unjam ka Manang Jaban
Letan dua bebandong.
Lalu ditanchang
Ka tugang manok sabong,
Nya ka kelai nuan wai
Mandi di ai rapi matong.
Nya alai lalu bai orang pulai nuan
Ngagai penyurai rumah rarenjong,
Enggai ka jamut nuan
Kena tiup selulut ribut Nyabong,
Enggai ka gasan nuan
Kena tinggang telian,
Ujan laboh ngerunong.
Lalu niti sentali jalai belong,
Dia deh sida indai nuan bisi burong,
Ninga Beragai saut Bejampong,
Lalu betanya sida
Ngagai nyara Manang Tali Liong,
Nya alai manah burong kita nya endu,
Tampak lantang anak nuan tu ila,
Nya ga ngayu ka orang ngundang
Di simbang papan simpong,
Nya alai nyau datai
Di penyurai rumah rarenjong.
Lalu dudok ka orang di ruai,
Ba setawak ka rarentak renjong-renjong,
Nya baru orang miau nuan
Enggau salanjau manok sabong,
Manok ka manah bulu
Ke tentu tuntong burong,
Manok ke teleba menang
Disabong Puntang Medang Seduai Tutong.
Nya baru orang natap nuan endu
Enggau penchelap batu sirap
Gemalai kampong,
Nata pala nuan enggau lala
Minyak duyong.
Nya baru orang mai nuan tama ka bilik,
Baka gilik tasik Nanga Kabong,
Lalu digali ka orang nuan
Di linti tikai tudong long.
Lalu kujok orang
Enggau punggang ampang belumpong,
Dia nuan lalu bebandong
Enggau begeri tajau lempaung,
Ke bebulu gadong masak pisang.
Nya baru sama begulu kita
Di sakayu antu rumah jebong
Nya baru orang nyimbak
Ka kujok nuan endu,
Enggau petangan ujong kudong.
Peda tak pegari panau bangi nuan,
Di dai rusok rimbong.
Tak nyau beria
Panau bunga enggi nuan,
Ka di dada arong rekong.
Tak nyau beranti panau keli
Di isi rusok nyurong.
Nya alai pama deh
Lantang anak nuan tu endu,
Samoa kitai ke mandi
Suri dua bebandong,
Samoa kitai ke didinga setawak
Pangkong engkerumong,
Samoa lambu kitai
Di sakayu antu rumah belong
Nadai sabaka enggau lantang
Anak nuan tu,
Ke teruna ka dara benong lempong.
Nuan pan wai nyau ngerembai
Di kerigai rusok nyurong.
Baru ka tinggi nuan
Di lepi sanggul gantong,
Nyau ka beserara nuan
Ari sida mengua tangkai kerubong,
Nyau ka kadiri nuan
Ari adi benong lempong.
Dia nuan pinta ban ka orang
Suran papan simpong,
Lalu tebang Puntang Medang
Seduai Sanggul Labong,
Ban Renggan seduai Tutong.
Nya alai ukir genturan
Papan paji enggi nuan
Ari kaki baka kemudi kapal Lambong,
Ukir kapal berasok enggi nuan
Baka ukir Aki Ungkok,
Neladan rayok neraja chundong,
Ari pala enggi nuan ukir Pungga Nanga,
Ke betunga enggau gambar jelu remaung.
Nya baru orang nyamak nuan
Enggau belabak minyak duyong.
Nya alai berita nuan endu
Nyau sedura jauh ngelambong,
Nyau engketik rita nuan
Ka tasik ledong-ledong,
Nya alai samoa lambu orang
Tak nadai enda rindu
Ka ngelumu ka nuan
Di jelemu upong balong,
Ka ngabas nuan
Di libas bunga munong.
Nya alai sampai ka orang Paku
Bisi ga deka ngeliu nuan
Di kelambu kibong begantong,
Orang Semambu bisi ga semaia jako,
Ka negu nuan di kelambu belachu gadong,
Sida Rimbas bisi ka ngabas nuan
Di libas upong balong,
Sida Krian bisi ka naban ka nuan
Di ratan bunga begempong.
Sida Awik bisi ga belandik ka nuan,
Di gilik papan simpong.
Kitai Suri bisi deka ngambi nuan
Mai saum kibong.
Tang anak lelaki deh
Tak nadai berani
Nguji paji papan simpong.
Laban jako mengua
Karong kerubong nuan,
Tak bejako ngengkang
Munyi belembang besi andong,
Tak bejako angat
Munyi rechap api makai tanjong,
End agi menya endang ngiga gumi
Orang ke teleba pegi
Ka nengeri pantai Kayong.
Ngiga orang ke teleba nepan
Di luan kapal Lambong,
Ngiga orang ke lebat ruat jabong.
Tang diatu nadai alai nguji
Ka ati berani putus kepong,
Laban nanga kitai tu udah sempal raja
Enggau menira kubau Belong.
Nya alai ka diatu nyau ngiga orang
Ke pandai dichunggai ujong kudong,
Ngiga orang ke teleba ngechap ai dawat
Ke berembat ngalun gadong.
Ngiga orang ke endang masai
Milang wang maioh betugong.
Nya alai ni indai nuan
Enda sayau ka nuan,
Nuan ke mua pemandai
Dichunggai tunjok ujong,
Nuan ga tau nyelaku pua kumbu,
Neladan langgu bunga ketunsong.
Nuan ga landik muntang
Tengkebang ampang belumpong.
Nya alai tengah enggi nuan
Ngambi gambar gajah
Numpah ka tanah rampi bedarong.
Tisi enggi nuan
Ngambi gambar antu gerasi
Baka ke bediri sabong lindong.
Puting flgambi gambar
Manang Iling
Ke merening malik ngenong.
Punggang ngambi gambar Bajau lelang
Timpang berang nadai punggong.
Enggi nuan tak lalu tekesai
Ga ari lumbai
Kulit enteli kampong.
Tebuka ari belia bandir midong,
Nya alai pua nuan nya
Enda disadang nuan luya ngapa,
Enti enda kena nuan
Nyambut Dayak maioh betuntong.
Pua siti enggi nuan
Ke mua penyelai balat gadong,
Nya ka dikena nuan
Nyerayong anak pegeri tajau lempaung,
Kena nuan nyerayong gemala
Ka segenda panggum tedong.
lya ke begupong mansau mandang.
Nya baru anak emperingat
Deka mansang nyayat,
Lekat di tungkat anak lemambang.
Tu baru aku ninggal ka nuan ubat.
Sabarang kita ngenjok
Nya dipuji aku nelap
Nemu adat kempang bedenjang.
Enti nuan penat endu
Anang guai angkat
Nyingkang bejalai,
Anang ngemalu tudah aku
Di lempedu kandang kamai.
Nyadi tadi aku agi muji pemanah
Linsar gamal lalempai enggi nuan,
Tadi aku ninggal ka nuan tandok rusa
Ke beperiga bepampang tigai,
Tadi aku ninggal ka nuan
Taring uting babi ngelampai.
Tadi aku ninggal ka nuan
Batu letan enggi Ini Andan
Kena nuan besimpan ngasoh kembai.
Tadi aku ninggal ka nuan
Batu periok enggi Ini Andok
Mesai tampok pinang tuai.
Tadi aku agi ninggal ka nuan
Batu gelenggang gumbang begagai.
Tadi aku agi ninggal ka nuan batu reba
Kena wa ka leka bena
Melempai di pala pantai.
Tu-baru aku ngelengka
Ka b’atu bingka lia pulai,
Tu baru meri nuan ubat jampat
Batu pukat empelawa melai,
Tu baru aku ninggal ka nuan
Ubat enda rarat
Batu singap tekuyong pantai.
Nya kena tandang nuan muntang
Tengkebang ampang belulai.
Kena nuan negi ka menyeti bali begajai.
Nya alai pua kumbu enggi nuan
Nyau mansau radu,
Ngambi langgu ketunsong ngembai,
Tisi enggi nuan ngambi gambar gerasi
Ke bediri hari lemai.
Tak nyulut nuan di kukut mua pemandai,
Tak beluba meh nuan
Ari berada tangkai indai.
Tu baru aku minta
Sabang ubat pandai enggi nuan wai.
Enti sabang ubat padi
Enggi nuan aku enda minta
Laban aku udah meda
Perenchit ringgit bungai,
Laban aku udah meda
Sasingkap pinggai pemakai,
Tang sabang ubat pandai nuan
Aku nadai meda
Pesarin tinchin lumbai,
Enggau petampang gelang alai,
Sama enggau satali luji merundai,
Perecha sapu tangan jari megai.
Tang ti iya ulih nuan
Enggau mengua tangkai indai nuan
Iya ke ulih nuan meli
Enggau simpuli padi rambai,
Ukai ga aku enggai
Tang aku minta
Ke diberi peruji ati
Sulu ambai nuan wai,
Keterubah ngundang nuan
Di simbang papan lekai,
Ke dulu ngerak nuan
Tindok jenak mun lemai.
Ke nyerara nuan
Ari mengua tangkai indai.
Nya alai sua ka iya ngagai nuan,
Pesarin tinchin lumbai
Enggau tampang gelang alai,
Tu anang muai ngapa nuan sulu ambai,
Geran ka nuan bungkan buloh kirai,
Kunchi nuan dalam peti tuntun kerigai,
Nyangka nabat kitai taun tu ila
Bisi begawai ke semilu batu chanai,
Leboh nuan ke didudok ka orang
Di tengah ruai,
Didenjang sida anak Bujang Tangga Lulai,
Enggai ka nadai kena nuan
Nyabang ubat pandai,
Enggai ka nuan malu
Di lempedu kandang kamai,
Kita ke sama bela dudok berintai,
Enggi orang bisi enggi nuan ga nadai,
Ukai enda sabentok nya ila wai,
Dibai salantang Rangkang Kirai,
Pulai ka tanah perai
Tutu kesulai bujang kebembang.
Sabentok dibai kami
Anak Bujang Tangga Lulai,
Dibai kami pulai ngagai
Menoa kami empu,
Di landai dan lintang.
PAUNG BURONG.
Simpulang Gana ngiga Paung Burong ba sabelah Rumah.
Taung-taung belumpong nibong,
Simpulang Gana nyadoh ka tuboh
Ngiga paung burong.
Lalu beburong ka piring penganan,
Ka memelan baka bulan rerak rumpang.
Tak beburong ka sungki nyadi,
Di daun lalang benang.
Udah meh kitai bulih paung burong.
Nganjong Paung Burong ka umai.
Tebang petai pedalai rambai,
Nyadoh kitai betuboh mupok bejalai.
Lalu angkat Aji seduai Sigai
Lalu datai di babas bali pengerang,
Datai di temuda madang kelindang.
Ditu meh tua mantap ka paung burong,
Ko jako Sigai.
Nya alai lalu digali ka seduai iya
Semilu batu chanai,
Gaga ka pelasar dua berimbai,
Nya baru numbak
Ka pamping piring rendai,
Lalu numbak ka piring penganan
Ke melan-melan baka bulan
Peranama mingkai.
Lalu panjah enggau darah
Babi ngelampai,
Lalu dibiau enggau salanjau
Manok tawai.
Nya baru Sigai nebas babas
Tanah landai
Madang kerajai,
Lalu terimbas ka burong beragai.
Naka meh pemanah burong beragai,
Ukai nya burong beragai,
Nama nya tak pegeri tajau rawai
Ningka rengayan.
Pulai nganjong Paung Burong.
Tebang petal pedalai rambai,
Nyadoh tua betuboh bebai pulai.
Seduai lalu datai
Di peretang rumah panjai.
MULAI KA SAMENGAT.
Riu-riu mumban di batu,
Nyadoh ka tuboh
Mulai ka samengat antu.
Simpulang Gana pan lalu pulai
Ngagai tanah matah radu.
Sigai pan pulai ga,
Ngayoh ka berangai perau baru.
Keling pulai ka tinting Kaling Alu,
Tutong pulai ka Gelong
Baka pebenong tajau baru.
Mulai ka Samengat Lemambang Antu.
Pitak ka kebak mantang di bau,
Tu baru deka mulai ka samengat
Lemambang raja antu.
Lemambang Simpang Gading,
Pulai ka Tinting Tiang Laju.
Lemambang Tangga Lulai,
Pulai ka Tatai Buloh Ayu.
Lemambang Luong pulai ka
Tuchong Tangkong Saribu.
Mulai ka Samengat Lemambang ke mengap.
Nya baru chuat-chuat bunga lensat,
Pechal duat lemambang tupai
Tu baru mulai ka samengat kitai
Tak pulai jimat-jimat kitai empat
Anang kitai limpang sabarang alai,
Lalu ngelumu ka nyatu rian belansai,
Nyarau sibau mansau merundai.
Nya baru kitai datai di ai
Ka teleba alai mandi pulai lemai,
Lalu nepan ka jamban Bunsu Selampandai,
Lalu betipok enggau cherebok nyiur undai.
Nya baru niti sentali arong jalai
Nuju peretang rumah panjai,
Lalu niki tangga laka,
Ke bengkeramba anak tupai.
Jengkau lalau buloh kirai
Ngembing dinding linsu cherai.
Nya baru tama ka bilik baik
Baka tasik nanga Brunai,
Nya baru nyimpan diri
Dalam palawan tajau rawai,
Lalu tudong enggau guong
Mua pemesai,
Lalu kerabat enggau kawat
Kalingkang dawai.
Nya baru kitai nyelapat
Lubang kilat,
Kakijap sabong lemai.
Nya baru kitai mampul
Lubang guntur,
Ka temepur inggar begagai.
Nya baru nanggam pintu ujan,
Ka nelian laboh keberai.
Lalu niki ka lenggi lenggang telinsai,
Nangga ka tuchong Rabong tampak gegiai.
Samengat kitai udah sarikat sama datai,
Gayu ko Sentuku, gerai ko Selampandai.
ABIS